Szanowni Państwo.
Otwieram uroczystą sesję Sejmiku Województwa Lubuskiego kadencji
2018-2024.
Serdecznie witam uczestniczących w dzisiejszej sesji Radnych Województwa Lubuskiego
oraz Zarząd Województwa Lubuskiego.
Panią Elżbietę Annę Polak, Marszałka Województwa Lubuskiego.
Proszę, proszę, proszę o zajmowanie już miejsc.
Witam Panią Marszałek Elżbietę Annę Polak, Marszałka Województwa Lubuskiego
Pana Stanisława Tomczyszyna, Wicemarszałka Województwa Lubuskiego.
Witam Pana Łukasza Poryckiego, Wicemarszałka Województwa Lubuskiego.
Pana Marcina Jabłońskiego, członka Zarządu Województwa Lubuskiego
i Pana Tadeusza Jędrzejczaka, członka Zarządu Województwa Lubuskiego.
Cieszę się, że Tadeusz dołączasz do nas, po, po długiej przerwie.
W imieniu Radnych Zarządu, witam serdecznie gości
dzisiejszej sesji.
Parlamentarzystów Województwa Lubuskiego, cieszę się, że jest z nami
Pan Waldemar Sługocki, Poseł
Rzeczypospolitej Polskiej na Sejm.
Witam Panią Krystynę Sybińską, posła RP.
Pana Bogusława Wontora, posła Rzeczypospolitej Polskiej.
I jest z nami senator Wadim Tyszkiewicz.
Witam
Marszałków ubiegłych kadencji Sejmików,
Pan Krzysztof Józef Szymański przysłał informację,
że nie będzie.
Nie ten, no właśnie, już nie będą mylić, ale, ale,
Witam Pana Marcina Jabłońskiego,
no Panią Elżbietę Annę Polak witałem.
Witam Przewodniczących ubiegłych kadencji, pierwszego Przewodniczącego
Pana Jana Kochanowskiego,
jest z nami.
Pana Krzysztofa Seweryna Szymańskiego,
Pana Tomasza Możejko,
Pana Mirosława Marcinkiewicza.
Witam Pana Roberta Gwidona Makarowicza, Prezesa Samorządowego Kolegium
Odwoławczego w Zielonej Górze.
Serdecznie witam wszystkich obecnych przedstawicieli administracji
rządowej i samorządowej,
Starostów, Wójtów, Burmistrzów, Prezydentów miast.
Witam przedstawicieli jednostek samorządu terytorialnego Województwa Lubuskiego.
Witam przedstawicieli nauki i kultury jednostek samorządu
województwa. Witam "Zasłużonych dla Województwa Lubuskiego".
Witam wykonawców budynku Parku Technologicznego, Technologii
Kosmicznej,
Pana Rafała Szafranka, Inspektora Nadzoru i Pana Zenona
Gosławskiego, Inspektora Nadzoru.
Witam Skarbnika Województwa, Sekretarza Województwa i
Dyrektorów Departamentów Urzędu Marszałkowskiego Województwa
Lubuskiego. Witam przedstawicieli prasy, radia i telewizji.
Przepraszam, jeżeli kogoś nie wymieniłem, ale niektórzy też są podwójnie
ponieważ
będą dekorowani odznaczeniami.
Szanowni Państwo, informuję, że na podstawie art. 21 ustawy 1a
ustawy o samorządzie województwa obrady Sejmiku Województwa są transmitowane
i utrwalone za pomocą urządzeń rejestrujących obraz i dźwięk.
Nagrania obrad jest udostępniane w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu
Marszałkowskiego i na stronie internetowej samorządu województwa.
Szanowni Państwo, spotykamy się, aby uczcić 25-lecie funkcjonowania
Województwa Lubuskiego.
Reforma administracyjna przeprowadzona w 1999 roku
wprowadziła trzystopniową strukturę podziału terytorialnego: gminy, powiaty,
województwa. Utworzono wówczas
16 województw, wcześniej
województw było 49.
Reformę administracyjną
przygotował i wprowadził rząd Jerzego Buzka. Dziś otrzymaliśmy
film od Pana Premiera Jerzego Buzka, w związku z naszą uroczystą
sesją. Zapraszam do jego obejrzenia.
Przewodniczący,
Panie Przewodniczący Sejmiku, Magnificencje,
Rektorzy,
Drodzy Państwo, którzy zebraliście się dziś, żeby świętować 25-lecie
Województwa Lubuskiego. Ogromnie się cieszę, że mam możliwość skierować
do Państwa kilka słów. Dla mnie osobiście jest to szczególny
rok. Z jednej strony zastanawiam się, kiedy ten czas minął,
ale z drugiej wciąż żywe są wspomnienia z okresu pracy nad reformą
administracyjną i decentralizacją finansów publicznych
w rządzie, w skład którego weszli bez wyjątku ludzie niosący etos solidarności.
Jednym z takich przesłań było przejąć władzę, by
oddać ją ludziom, czyli właśnie samorządom. Bo samorządy to
my wszyscy, mieszkańcy naszych małych ojczyzn,
naszych regionów.
Toż mieszkańcy i ich bezpośredni przedstawiciele w samorządach, najlepiej
wiedzą, w jakim kierunku powinien rozwijać region, żeby
żyło się w nim dobrze, wygodnie, bezpiecznie.
Oczywiście decentralizacja administracji nałożyła na samorządowców
również odpowiedzialność, bo jak powtarzam, decentrowaliśmy także
pieniądze.
Ale od lat wyniki badań pokazują, że to właśnie do władzy samorządowej obywatele
mają największe zaufanie.
Kochani, jak dobrze pamiętacie, dyskusje i negocjacje w sprawie
liczby województw były trudne, podszyte emocjami
naturalnymi.
Ostatecznie utworzyliśmy 16 regionów, wśród nich Wasze - Lubuskie
i czas pokazuje, to była bardzo słuszna decyzja.
Jesteście regionem terytorialnie, może nie największym, ale
dokonaliście podczas tego ćwierćwiecza rzeczy wielkich. Macie
de facto dwie stolice, w Gorzowie Wielkopolskim - wojewoda a
w Zielonej Górze - marszałek, czy jak teraz nasza
Szanowna Pani Marszałkini i myślę, że to dobrze,
że to daje pewne zrównoważenie, a z drugiej strony zdrową konkurencję.
A jeśli jesteśmy przy zdrowiu,
gratuluję wszystkich osiągnięć w tej dziedzinie. Zainwestowaliście bardzo
skutecznie w wysoko wyspecjalizowane szpitale. Szkolicie się też kadrę
medyczną na Uniwersytecie Zielonogórskim. To są szalenie ważne
sprawy dla każdego mieszkańca, a zarazem bardzo kosztowne,
a Wy potrafiliście dokonać tu dużego skoku.
Mielibyście jeszcze większe szanse i większe możliwości, gdyby
w kilka lat po rządzie, którym miałem honor kierować, nie
rozbito kas chorych, w ramach których dzisiaj mielibyście kilkaset
milionów, może nawet powyżej miliarda
środków finansowych co roku na waszą opiekę zdrowotną,
one są dziś jest scentralizowane w Narodowym Funduszu Zdrowia,
do którego nie bardzo mamy dostęp.
Pamiętam też, jak dobrze radziliście sobie
wysiłkami samorządowymi w pandemii COVID-19. Byliście
właściwie przykładem dla całej Polski, pamiętamy to.
Niesamowicie usprawniliście też infrastrukturę
i komunikację.
Przejeżdżamy tak niedawno nowym mostem na Odrze. Jesteście lepiej połączeni nie
tylko zresztą kraju, ale i między sobą, wewnątrz regionu.
Gratuluję.
Szanowni Państwo, wiemy dobrze, że dla każdego regionu kluczowe jest przyciąganie
nowych inwestycji, takich, które dają nowe miejsca pracy, dzięki czemu
mieszkańcy chcą pozostać w regionie. Wam się to udaje.
Jak wiecie w Parlamencie Europejskim, być może nie wszyscy wiedzą,
pracuje w Komisji Energii, Przemysłu i Badań Naukowych i od lat
mówię o tym, jak ważne są innowacje, inteligentne
specjalizacje. Ogromnie gratuluję Wam Parku Technologii Kosmicznych
oraz wsparcia dla lubuskiej kadry Centrum Badań Kosmicznych
Polskiej Akademii Nauk.
To są
takie dwa punkty, mówiąc kolokwialnie z mojej działki,
z mojego biurka. Od kiedy zostałem europosłem, powtarzam
czasem takie hasło, że przy wydawaniu środków unijnych miejmy
nadzieję, że one wkrótce do nas popłyną, że wrócą do nas środki unijne,
przy tym wydawaniu potrzeba nam mniej betonu, a więcej polskich
innowacji. Wy to w lubuskim dobrze czujecie, blisko 130 tys. małych
i średnich firm, z czego duża część to firmy stawiające na
innowacje.
To mówi samo za siebie.
Dzisiejszy dzień jest dla Państwa świętem.
Możecie być dumni ze swojej pracy,
Województwo Lubuskie jest regionem dynamicznym, o dobrej energii.
Życzę Wam dalszych sukcesów, ale przede wszystkim życzę Wam, żeby samorządność
w Polsce była przez władze centralne rozumiana, szanowana,
wspierana.
Potrzebujecie więcej uprawnień, ale przede wszystkim więcej
środków, więcej pieniędzy,
by z tych pieniędzy praktycznie korzystać, nie
na zasadzie dosypywania,
tylko przewidywalnych, stabilnie płynących do Was funduszy, które
będziecie mogli inwestować z korzyścią dla mieszkańców, ale i całego
kraju, bo Polska jest przecież silna siłą swoich regionów.
Między innymi siłą waszego, naszego
lubuskiego.
Wszystkiego dobrego.
Szanowni Państwo, w zasadzie
Premier Buzek powiedział już prawie wszystko.
Ja chciałbym powiedzieć, że
jestem bardzo wzruszony, to jest powiedzieć wzruszony, to
to prawie nic nie powiedzieć.
Czuję wagę tych 25 lat tych dokonań, a przede wszystkim
tej pracy, która została włożona.
Jestem trochę po przejściach zdrowotnych i jeżeli coś,
będą jakieś niedoskonałości, to, to przepraszam, akurat
tak się złożyło, że
widzę lepiej dalej, natomiast
gorzej, jeśli chodzi o czytanie. W poniedziałek mam zabieg.
Mam nadzieję, że wrócę do, do normy. Szanowni Państwo, 25 lat w
historii świata to, to tak jak sekunda w historii
kraju. No to, to trochę może więcej, ale też nie dużo. Dla nas, dla województwa
25 lat to cała praktycznie w tych granicach, cała historia.
Dla nas wszystkich, tutaj, niezależnie od tego
gdzie pracujemy, co robimy,
są u nas,
dwa rodzynki, którzy są z nami, że są z nami dzisiaj, którzy 25 lat są
radnymi, Radny Tadeusz Ardelli i Radny Edward Fedko.
Ale każdy z nas, bez względu na to, czy, czy był radnym, czy będzie
radnym, czy,
czy był w zarządzie, czy pracował w
przemyśle, czy gdzie indziej wykonywał swoją pracę,
ciężko pracował dla dobra tego województwa. Ja myślę, że
Pani Marszałek, która jest
większą, więcej niż połowę Marszałkiem i Członkiem Zarządu
przedstawi
co się zmieniło w województwie przez te 25 lat.
A wydaje mi się, że, że dobrze wykorzystaliśmy ten czas.
Wykorzystaliśmy swoją szansę, może można było więcej zrobić, ale,
ale jeżeli się pojedzie w takie rejony, gdzie, gdzie się długo nie było, to widać,
widać, że żyjemy w całkowicie
innym świecie.
Dlatego ja bym chciał się skupić przede wszystkim dla,
skupić się na podziękowaniach dla tych wszystkich, którzy
byli przy, przy zarania tworzenia tego województwa. Mówię tu o "umowie
paradyskiej".
Mówię tu, chcę podziękować wszystkim Radnym wszystkich kadencji,
wszystkim Zarządom.
Dzisiaj
wręczymy podziękowanie
dla wszystkich Przewodniczących Sejmiku, dla wszystkich
Marszałków.
Ja bardzo się cieszę, że jestem szczęśliwy, że to akurat ja mam dzisiaj
zaszczyt być Przewodniczącym Sejmiku i,
i prowadzić te obrady w tak uroczystym dniu.
Nie ma chyba szans, żeby się to kiedykolwiek powtórzyło
jeszcze,
choć to nie jest akurat mój wybór, ale,
ale,
Wasza tutaj obecność na tej sali to jest taki mały prezent, bo dzisiaj,
dzisiaj są moje imieniny. Co prawda tortu nie będzie dla mnie, ale,
ale tym, tym bardziej jestem, jestem
zaszczycony.
Chciałbym złożyć podziękowanie tym wszystkim, którzy
pracowali w tym województwie niezależnie od zawodu, choć tu przede
wszystkim chciałbym wspomnieć przedsiębiorców, bo to
tym się zajmuje, to oni są solą tej ziemi. Chciałbym wspomnieć
też o
wszystkich samorządowcach, niezależnie od tego, na jakich są szczeblach,
ale wspólnie pracujemy dla tego
województwa. Wszystkich nie, nie jestem w stanie wymienić, ale wydaje się, że,
że trzeba było wspomnieć o całej służbie zdrowia, bo,
bo czasy mocno, mocno nam
nadwyrężyły zdrowie i, i, i też
służba zdrowia musiała się sprawdzić.
Wydaje się, że zdali egzamin
na piątkę.
Chciałbym podziękować wszystkim, którzy
pracowali w tym województwie, kiedyś żeśmy się spierali tak,
bo dzisiaj też będziemy wręczać
wyróżnienie honorowe
"Zasłużony dla Województwa Lubuskiego", że to już tak trochę spowszechniało,
że to już tak trochę niedługo trudno będzie znaleźć kogoś, kto nie ma.
Ale wydaje się, że każdy, kto, kto pracuje, uczciwie pracuje w tym województwie,
jeszcze dodaje coś do tego, zasługuje na taką, na takie wyróżnienie.
Także chciałbym jeszcze tutaj
wspomnieć o jednej sprawie, co prawda
chyba nikt lepiej tego nie zrobi, jak, jak,
jak profesor Sługocki, że te 25 lat to też
zmieniło nasze województwo, też dzięki, dzięki środkom z Unii Europejskiej
w dalszej części.
I w dalszej części sesji
poproszę Pana, Pana, Pana Profesora.
Ja przyłączając się do tej do słów
profesora Buzka,
no chciałbym złożyć wszystkim nam, dla nas wszystkich,
bo, bo bo wszyscy mamy w tym swój jakiś udział, serdeczne gratulacje.
Powiem na koniec tylko, że jeżdżę trochę po
świecie, trochę po Polsce, widzę fajnych, fajne, ciekawe miejsca,
ale nigdy sobie nie wyobrażałem, żeby mieszkać
w innym miejscu, jak. jak w Lubuskie. Wszystkiego dobrego, dzięki.
Szanowni Państwo, zapraszam teraz do obejrzenia krótkiego filmu o kształtowaniu Samorządu
Województwa Lubuskiego na przełomie 25 lat, zawierającego
wypowiedzi Marszałków Województwa Lubuskiego i Przewodniczących Sejmiku
ubiegłych i obecnych kadencji.
Lubuskie to jest moim zdaniem dar od niebios, bo czas tworzenia tego
województwa był bardzo złożony, bardzo skomplikowany, bardzo trudny,
ale dzięki politykom w tym czasie rządzącym przede wszystkim,
Pan senator Piwoński, którego należy wspomnieć, Andrzej Brachmański, udało
się to w tym kształcie, jaki w tej chwili mamy to województwo stworzyć,
mogło być większe. No ale nie udało się i musimy jako tacy nie
najmniejsi, ale przedostatni co do wielkości, radzić sobie na tym
rynku samorządowym i myślę, że nieźle to robimy.
Mimo że województwo nie duże, to bardzo kompatybilne,
zorganizowane. Jesteśmy pierwszym województwem, które ogłosiło w
Polsce Strategię Rozwoju Województwa, która później funkcjonowała kilkanaście
lat. Piersi podpisaliśmy umowę międzynarodową, wtedy
z Brandenburgią. No i takich z naszych sukcesów
politycznych, ważnych dużych, wtedy, jak
to województwo powstawało i trwało pierwsze lata, to było wybudowanie
mostu, granicznego mostu Zasieki-Forst
w drodze, w ciągu drogi wojewódzkiej, czego się
do dzisiaj jeszcze nikomu nie udało, więc
traktujemy to jako ogromne, ogromny sukces tamtego czasu. Znam
to województwo dość dobrze. Jest ono
najlepszym miejscem do mieszkania, jakie sobie można wymarzyć.
A między innymi z paru takich powodów. Po
pierwsze, bardzo dobra komunikacja, dobre drogi, można
tutaj swobodnie się samochodami poruszać. Po
drugie, wspaniała przyroda - mamy prawie 50% powierzchni
to lasy. Nie wiem czy wszyscy wiedzą, ale
w województwie lubuskim jest prawie tyle jezior
co na Mazurach. Parki, jest w tym naszym województwie
kilka rzeczy, jakich nigdzie więcej nie ma. Samorządowy region
to wielka wartość dla naszej wspólnoty ponad miliona mieszkańców. Polska
bardzo dobrze i mądrze przygotowała się do wejścia do Unii Europejskiej, tworząc
reformę administracyjną i regiony w pewnym sensie autonomiczne.
Dzięki temu możemy sami stanowić o tym, co dla nas najważniejsze, wpływać
na naszą teraźniejszość, formułować plany i wiedzieć, do jakiego celu zmierzamy.
Cieszę się, że brałem w tym wszystkim udział. Początkowo jako jeszcze wicewojewoda, przy tworzeniu
się reformy administracyjnej byłem także radnym
pierwszej kadencji sejmiku i mam takie przekrojowe spojrzenie na to wszystko, co wydarzyło
się przez te lata. Wydaje mi się, że wykorzystaliśmy te szanse. Osiągnęliśmy
znacznie więcej, niż moglibyśmy osiągnąć, gdybyśmy nie mieli
samodzielnego regionu. Wydaje się, że aktywność
wszystkich, którzy byli zaangażowani w ten proces tworzenia regionu, realizowania
różnego rodzaju planów i zamiarów, wykorzystany został bardzo dobrze.
Mamy powody, by być dumnymi Lubuszanami. Lubuskie jest naszym
szczęściem. Udało nam się Województwo Lubuskie dzięki inicjatywie
oddolnej. To sami mieszkańcy potrafili powalczyć
o swój region. Jesteśmy wspólnotą, powstaliśmy dzięki połączeniu
województwa zielonogórskiego z gorzowskim i pomimo na początku
pewnych animozji, dzisiaj jesteśmy zintegrowanym
regionem, mamy swoją tożsamość. Mieliśmy to szczęście, że
w tym czasie tego 25-lecia weszliśmy do NATO, jesteśmy
więc bezpieczni. Weszliśmy do Unii Europejskiej, mamy więc
pieniądze, mamy kasę na realizację naszej Strategii Rozwoju Województwa.
W tym okresie 25-lecia to są miliardy euro,
prawie 20 miliardów tylko z funduszy europejskich. Dzięki
temu mogliśmy skutecznie zrealizować nasze priorytety.
Wiele trzeba
zrobić, żeby te województwo w ogóle powstało, zarówno wśród
mieszkańców, bo to były dwa oddzielne województwa, gorzowskie i zielonogórskie,
jak i no w Sejmie nie było łatwo
przeforsować Województwo Lubuskie, stąd też no
ta wartość jest jeszcze większa niż, niż by się zdawało. To,
co wtedy było określone mianem eksperymentu, udało się. Ten eksperyment się udał.
Stworzyliśmy wartość ważną dla nas, mieszkających tutaj
osób, ludzi, ale też i istotną wartość dla
całego kraju, dla Polski, wnoszącą pozytywne,
pozytywny wymiar do transformacji Polski, do
integracji Polski z Europą. To tutaj się działy
rzeczy bezprecedensowe. Po raz pierwszy tutaj
historia nad Odrą,
w Słubicach, w Kostrzynie, w Gubinie dokonywała się . Tutaj
Polska
jednoczyła się z Unią Europejską, a pożytki z tamtych
działań wszyscy dzisiaj doskonale odczuwamy. Gdyby Województwa Lubuskiego nie
było to, byśmy
należeli częściowo do województwa wielkopolskiego, częściowo pewnie do
dolnośląskiego. Wszystkie decyzje dotyczące tego regionu zapadały
by albo we Wrocławiu, albo w Poznaniu. Jest rzeczą oczywistą, że
z ich punktu widzenia, z punktu widzenia tych metropolii, my bylibyśmy
drugorzędnym powiatem powiedzmy, gdzie oczywiście byłyby
też uwzględniane różne dobra wynikające chociażby
z przynależności do Unii, z budżetu państwa. Ale
bylibyśmy z całą pewnością na jakimś drugim, trzecim planie i nie moglibyśmy
realizować tych pomysłów, tych zamierzeń,
które rodzą się u nas,
i potrzeb, które my najlepiej znamy, a one
powiedzmy na Dolnym Śląsku czy w Wielkopolsce są abstrakcyjne, obce
i nieistotne. Województwo Lubuskie jest historycznie ukształtowaną
wspólnotą ludzi przedsiębiorczych, zdolnych, którzy w ciągu 25 lat
udowodnili dla wszystkich, że to województwo ma szanse rozwoju. Zarówno
pod względem społecznym, kulturalnym, gospodarczym, ale również politycznym.
Może być wzorem dla innych województw. Lubuszanie wykazują się
przedsiębiorczością, rozwojem społeczno gospodarczym, ale
przede wszystkim inicjatywą.
Nie tylko położenie geograficzne, które umożliwia województwu
rozwój na szlakach komunikacyjnych i bliskość Niemiec oraz
bardzo dobra współpraca z Unią Europejską, ale przede wszystkim jest to
zaangażowanie Lubuszan i największą wartością i szansą są właśnie
Lubuszanie.
Województwo w ciągu 25 lat stało się zieloną doliną nowoczesnych
technologii. Dla nas wszystkich Lubuszan, którzy tu żyją, pracują, tworzą
i będą dalej funkcjonować pod każdym względem, Województwo Lubuskie
jest naszą małą ojczyzną. Pochodzę z rodziny typowej kresowej, czyli moja
mama z województwa tarnopolskiego, ojciec z województwa wileńskiego i
my pokolenie dzieci oczekujemy i chcemy, by budować
swoją ojczyznę, w której będziemy kształtowali swoją tożsamość, czyli
w tym wymiarze zmian po wojnie. To jest niesłychanie istotne. Z
drugiej strony, jeżeli spojrzymy na fakt następujący,
że
Stolica Niemiec - Berlin jest 80 km od granicy,
a stolica Polski - Warszawa 500 km od granicy. Wielkim.
zadaniem Polski jest umacnianie rejonów przygranicznych,
budowanie ośrodków przygranicznych, które będą mogły wzmacniać
podnosić jakość, wartość, wykorzystać potencjał pogranicza. Dwie stolice,
Zielona Góra i Gorzów Wielkopolski, to jest krok
w tą stronę, a zatem w ten sposób budujemy wspólnotę
przygranicznego Województwa Lubuskiego. Pamiętam te rozmowy, które się toczyły
gorące dyskusje, symulacje, czy uda się tak
skonstruować, żeby był zrównoważony rozwój.
Uważam, że to się udało, dzięki środkom zresztą z Unii Europejskiej
właściwie odbudowywaliśmy wszystko tu, wiele by wymieniać. Ja powiem tylko
S3, bo to właściwie taki kręgosłup naszego województwa,
ale też warto dodać duże zaangażowanie włodarzy miast
i gmin, nas mieszkańców, to trzeba też wyraźnie powiedzieć.
Budowaliśmy przecież społeczeństwo takie, jakie
powinno być, aktywne, wnoszące wiele, bo chcące
dobrze żyć i sądzę, że to się udało.
Rozwinęły się i Gorzów i Zielona Góra i wszystkie miasta i
wsie. Ja czekam tylko na to, żeby dalej
to w ten sposób trwało. Rozwijajmy się, budujmy
Lubuskie
jako właśnie krainę zieloną, ale nowoczesnych technologii.
Hasło województwa lubuskiego to "Lubuskie Warte zachodu", zatem oczywiście,
że, Lubuskie to bardzo ciekawe i ważne województwo, zwłaszcza dla
tych, którzy wybrali to miejsce do życia, do nauki, do
swojej własnej kariery zawodowej. Zatem to, co
jest kapitałem tego województwa, to przede wszystkim ludzie, niezwykle kreatywni, niezwykle
spontaniczni i też tacy żywiołowi i ogromnie
wrażliwi na potrzeby innych ludzi.
Bardzo dobrze czuję się w tym województwie,
może jest małe, ale dlatego, że można, dzięki
temu można ogarnąć jakby, no nie ma problemu, żeby coś kolwiek gdzie się załatwić,
wydaje się, że wszystko to, co co potrzeba, co, co samorząd
wojewódzki, co może wszystko, wszystko dosyć, to jest spójne.
Wydaje mi się, że tutaj to co wyróżnia Lubuszan to są, że to są ludzie przedsiębiorczy,
to widać to tak, może wynikający z tego, że sobie w tych, tych, tych biznesach
dobrze radzą. Ja tutaj, w tych wszystkich organizacjach
biznesowych próbuje działać, czy działam i widzę, że, że to jest
naprawdę duża zaleta tego województwa. Wytworzyła się tu pewna
społeczność i w Gorzowie i w Zielonej Górze, bo to były bliźniacze województwa.
Pomimo sporów żużlowych, to jednak mimo wszystko jesteśmy, mamy
te same korzenie. W większości naszych rodziców przywieziono tutaj
w bydlęcych wagonach i powiedziano, tu macie żyć i tu macie stworzyć
i jest przecież wiadomym, że język polski najbardziej czystszy jest
na ziemiach zachodnich i dlatego też uważam, że województwo jest potrzebne
i dzięki temu województwu mamy to, co mamy
w różnych zakresach, poczynając od S3.
Mamy rozwój autostrad, mamy rozwój szkolnictwa, kultury poprzez to, że
i w Zielonej Górze jest centrum muzyki. Dzięki między innymi temu,
że to województwo istnieje.
Proszę teraz o wystąpienie Panią Marszałek Elżbietę Annę Polak.
Szanowni.
Raz, słychać tak. Szanowni Państwo, dostojni Parlamentarzyści,
Koleżanki i Koledzy, drodzy Goście, drogi Wacku - wszystkiego
co najlepsze, 100 lat. Myślę, że z premedytacją te imieniny,
ale bardzo się cieszę, że jesteśmy właśnie na takich imieninach rodzinnych,
w dobrze sobie znanym gronie. Proszę Państwa,
jak widzieliśmy Lubuskie jest progresywne, Lubuskie
jest silne, swoją różnorodnością, otwarte
i tolerancyjne. Ale najważniejsze, że jest.
Dla Pana Przewodniczącego, od nas wszystkich.
Świeczki będą później. Proszę Państwa, ja postaram się
tak zupełnie już w skróconej wersji przedstawić
trochę liczb i faktów z tego 25-lecia, ponieważ
na filmie praktycznie wszystko zobaczyliśmy, jak to było przez te 25 lat,
co nam się udało osiągnąć.
Ale skoro już mam tą prezentację,
tak, to jedziemy. Najważniejsze wydarzenie 25-lecia,
to właśnie 13 marca 98 roku, gdyby niezdolność
do kompromisu, gdyby nie porozumienie, nie byłoby Lubuskiego,
ale udało się. Udało się też przekonać Premiera
Buzka, który dzisiaj nam składa życzenia, a wcale nie był taki
chętny, żeby to Lubuskie było, żeby to Lubuskie
powstało. I tak 5 czerwca 98 roku
nowy podział administracyjny stał się faktem wśród 16 województw,
nowe Lubuskie połączyło zielonogórskie i
i gorzowskie.
Co tu dużo mówić, nie tylko Falubaz i Stal Gorzów, były
różne animozje, ale najważniejsze,
że powstał samorząd, Samorząd Województwa Lubuskiego.
Ja miałam ten zaszczyt też pracować w Sejmiku Zielonogórskim
w latach 94-98, jest też na sali wiele, wielu
kolegów, koleżanek z tego okresu i wiemy, jakie
to były marne kompetencje ówczesnego Sejmiku. Wszystko
się zmieniło, to samorząd przejął najważniejsze
kompetencje, ale też pieniądze i zaczął sprawować, zajmować
się, zarządzać publicznymi
sprawami
mieszkańców. Mieszkańców, którzy patrzą nam na ręce, są
blisko, kontrolują na bieżąco, a samorząd wojewódzki
jest najbliżej mieszkańców. Bardzo często niestety z Warszawy nie widać
tego, co my widzimy każdego dnia i możemy te problemy
natychmiast rozwiązywać. Jak trzeba to grabimy liście,
ale w sprawowanie władzy, zarządzanie to
przede wszystkim podejmowanie decyzji. Każdego dnia musimy stawiać
na priorytety, wybierać, bo nie na wszystko starczy
pieniędzy i sił. I w gronie Radnych i w
gronie sejmiku wiemy doskonale, na czym to polega.
Dlatego postawiliśmy w tym czasie na zieloną krainę
inteligentnych technologii. Niektórzy myśleli, powtarzali,
że odleciałam, że opowiadam jakieś bajki o
Zielonej krainie, a teraz cała Europa wybrała kierunek
Zielony Ład i wszyscy doskonale wiemy, jak ważne są zmiany klimatyczne,
ekologia, jakość życia, zdrowie. Nikt nie ma do co
do tego żadnych wątpliwości. Numer 1 w regionie Lubuskim to zdrowie
i jakość życia, zielona gospodarka i innowacyjny
przemysł.
I w tym czasie tak omawiając, wybrałam sobie taki skrót właśnie, żeby
wokół tych inteligentnych specjalizacji zmieniamy to,
co mamy, tą naszą rzeczywistość na lepszą każdego dnia,
inwestując pieniądze samorządu województwa i inwestując fundusze
europejskie. Dobrze, że je mamy, że jesteśmy w Unii Europejskiej.
Najważniejsze są inwestycje w zdrowie. Oddłużyliśmy nasze szpitale,
zainwestowaliśmy w poprawę dostępności do leczenia, radioterapia,
Centrum Matki i Dziecka powstało w tym czasie, nowa hematologia
w Gorzowie Wielkopolskim, oddziały intensywnej terapii, jutro otwieramy nowy
w Szpitalu Klinicznym w Zielonej Górze.
Ale nie było nawet szpitala klinicznego i dzięki temu, że mamy Lubuskie
powstał szpital kliniczny. Kierunek lekarski utworzyliśmy jako
pierwszy region w Polsce fundusz stypendiów, najpierw dla medyków,
później dla absolwentów medycyny, którzy wybrali psychiatrię
dziecięcą, dla psychologów, którzy wybrali psychologię kliniczną,
mamy cały pakiet, również stypendiów dla talentów
Lubuskich, programy profilaktyczne. No i nasza sytuacja
ekonomiczna w naszych jednostkach też dzięki temu, że to Samorząd
zarządza, jesteśmy blisko, no jest w tej chwili wzorcowa. Z
najbardziej zadłużonego regionu w Polsce w zakresie ochrony zdrowia,
jesteśmy dzisiaj najmniej, najmniej zadłużonym w Polsce, ale
jeszcze wcześniej, bo to jest 25 lat, postawiliśmy przede wszystkim na
poprawę dostępności transportowej i teleinformatycznej. Dzisiaj
możemy się chwalić, że mamy S3,
że mamy 1 tys. km, ponad 1 tys. km zmodernizowanych
i nowych dróg wojewódzkich, autostrada A2,
A4, A18 niedawno oddana do użytku. 1 tys. 300 ha uzbrojonych
terenów i dzięki temu dzisiaj jest moda na Lubuskie, jest bum
inwestycyjny, przychodzą do nas marki światowe, takie jak Amazon,
Panattoni. Możemy cieszyć się tym, że możemy rozwijać innowacyjny
przemysł.
Ale również mówiąc o tych inwestycjach
w dostępność transportową i teleinformatyczną, muszę powiedzieć, że
zbudowaliśmy w tym czasie 4 tys. km. światłowodów,
zaczęło się od Szerokopasmowego Lubuskiego, gdzie
zbudowaliśmy autostrady, a potem już ostatnią milę
i dzisiaj nasze firmy lubuskie mają w 95% dostęp
do szybkiego internetu, dlatego też do nas przychodzą.
Inwestycje kolejowe, to szybkie połączenie Zielona Góra - Poznań.
Wykonaliśmy w tym teraz okresie programowania, dokumentację na elektryfikację
drogi kolejowej 203.
Mam nadzieję taką, mocno w to wierzę, że w nowej perspektywie, gdy
ruszy Krajowy Plan Odbudowy, w końcu ta inwestycja doczeka
się realizacji.
I proszę Państwa, to nie wszystko. 36 mostów, my ciągle
mówię ten most w Mińsku, w Skwierzynie, w końcu go mamy. Ale to Zarząd Dróg Wojewódzkich
zbudował 36 mostów, 9 wiaduktów.
Dostępność teleinformatyczna już
omówiłam. W tym czasie odnotowaliśmy trzykrotny
wzrost PKB. Dzisiaj to jest 62% średniej unijnej. Warszawski
region wydzielony tak z Mazowsza, ma w tej chwili 166%. Jeszcze
nam daleko tak, do tego wskaźnika, ale my nie mamy w regionie
Lubuskim metropolii, mamy podregion z stolicą
samorządową zielonogórski i gorzowski, stąd też nie mamy tych
potencjałów jakie dają wielkie metropolie, ale może dzięki temu
zadbaliśmy, udało nam się zadbać o zrównoważony rozwój,
o lepszą jakość życia, niskie bezrobocie.
Liczba firm to już Premier Buzek powiedział z 80 tys. poszybowała.
Dzisiaj mamy 130 tys. mikro, małych średnich firm, czyli to, co
Państwo podkreślaliście w tym filmiku. Lubuszanie
są odważni, podejmują ryzyko i otwierają własne
firmy. Nie boją się tego.
Mamy bardzo wysoką wartość eksportu, we wskaźnikach krajowych
zajmujemy III miejsce w Polsce i 25% procent
eksportu Lubuskiego idzie do sąsiada, do Niemiec.
My tu współpracujemy w Polsce Zachodniej z naszymi sąsiadami,
mamy czołowe, również miejsca w rankingach pod względem wskaźników
innowacyjności, na przykład II miejsce pod względem sprzedaży produktów
innowacyjnych w firmach mikro, małych i średnich.
Region stał się dzięki temu, dzięki realizacji tych inwestycji, atrakcyjny
inwestycyjnie,
ale staramy się teraz, dzisiaj będziemy wręczać porozumienia, żeby
również powstawały klastry, żebyśmy byli jeszcze silniejsi,
nie w pojedynkę, w partnerstwie. Przykładów jest wiele,
ale takim szczególnym dzisiaj to jest właśnie ten.
Proszę Państwa, jesteśmy
dzisiaj w Parku Nowoczesnych Technologii Kosmicznych, misja
spełniona mogę powiedzieć językiem "Gwiezdnych wojen",
moc jest z nami, ale tak jest dzięki temu, że
właśnie pracujemy w partnerstwie. Ten projekt powstał dzięki
Samorządowi Województwa Lubuskiemu, funduszy z Unii Europejskich,
Uniwersytetowi Zielonogórskiemu, firmom kosmicznym, w
w naszym partnerstwie jest firma Hertz. Ale
nie byłoby tego projektu, gdyby nie Centrum Badań
Kosmicznych - Polska Akademia Nauk. Nieraz wiecie, że
się wymądrzam, ale na kosmosie się nie znam. I gdyby nie
profesor Marek Banaszkiewicz, Zbigniew Kłos, ale
szczególnie chciałabym wymienić Bogusława Wontora. Jest
Bogdan?
Bo On przez wiele lat przewodniczy Parlamentarnej
Komisji Kosmicznej i naprawdę cisnął,
walczył, nalegał, gdy były różne emocje
i zmieniał się klimat wokół tej inwestycji, która miała wielu
przeciwników, tą nam się udało. Oczywiście Poseł
Waldemar Sługocki cały czas, za moimi plecami
pilnował. O jest Boguś tutaj, widzę Ciebie, ale się nie pokazałeś.
To jest nasz kosmita, to nie ja.
Brawo.
I proszę Państwa, bezpośrednio nadzorował tą inwestycję, pilnował
jej wykonanie Marcin Jabłoński, Wojtek Olszewski,
Grzegorz Grzywacz, Daniel Mazurkiewicz. Brawa.
Bez tak silnego zespołu, to by się nie udało dzisiaj.
Za chwilę Państwo obejrzycie. Profesor Marek Banaszkiewicz oprowadzi nas
po laboratoriach sztucznej inteligencji, laboratorium technologii
kosmicznych, medycznych, walki z bezpieczeństwem
w cyberprzestrzeni. Jest też laboratorium, gdzie będziemy składać satelity
i taki jeden już jest. Tutaj stoi tak daleko, bo on kosztuje 10 tys.
I, i go pilnujemy, taki mały, to nie będą jakieś wielkie,
będziemy składać satelity, wynosić w kosmos. Właśnie w tym miejscu
te marzenia naprawdę się spełniają.
Zapewniamy dzięki temu rozwój innowacyjnych firm, firmy sektora
branży kosmicznej już tu były, już się tu pchają,
mogę powiedzieć kolokwialnie. Niedawno ich gościliśmy na takich warsztatach
studyjnych, chcą podpisywać umowy, chcą tutaj działać w partnerstwie,
dlatego już uruchomiliśmy spółkę kosmiczną, na czele
tej spółki stanął Prezes Pan Marek Banaszkiewicz,
profesor Banaszkiewicz i Pan Doktor Jerzy Tutaj. Są razem
z nami, dzisiaj
będą nas oprowadzać.
Proszę Państwa, takie marzenia mogą się spełniać również dzięki misjom
gospodarczym, które, za które mnie często rozliczaliście,
ale one najbardziej uczą, bo gdy byliśmy na Kongresie
Astronautycznym w Paryżu, gdzie się wystawiało prawie chyba 4 tys. firm,
to widziałam, że to się dzieje naprawdę, że również my tutaj, w regionie
Lubuskim możemy być piersi w Polsce i jesteśmy pierwsi.
Nie ma nigdzie takiego Parku Technologii Kosmicznych.
I teraz my będziemy awangardą, będziemy tymi drzwiami do
kosmosu. Jestem pewna, że tak będzie, tak, Panie profesorze?
Tak jest.
Ale też, proszę Państwa, zrównoważony rozwój to kultura, to
nasza dusza. Dlatego zadbaliśmy o wszystkie nasze instytucje
kultury. Jutro otwieramy po modernizacji Muzeum w Bogdańcu.
Zapraszam też Państwa. Wcześniej zrobiliśmy w Santoku, rozbudowaliśmy
Muzeum Ziemi Lubuskiej w Zielonej Górze. Kończymy
modernizację Filharmonii, zbudowaliśmy Instytut Designu w Regionalnym
Centrum Animacji Kultury. Dzisiaj przed sesją wręczałam tam nagrody dla
młodych adeptów dziennikarstwa, którzy pięknie o naszym regionie
napisali przepiękne prace. Modernizacja szkolnictwa zawodowego,
to jest najlepszy projekt w Polsce. Przeznaczyliśmy na tę,
na tą rewolucję w szkołach zawodowych 350 mln. Ten
projekt będziemy kontynuować.
Już skracam, żeby jeszcze inni też mogli tutaj wystąpić
i coś powiedzieć. To są właśnie nasze inwestycje.
Nasze dziedzictwo kulturowe, bo zielona kraina to nie tylko dziedzictwo
natury, czyste powietrze, czyste rzeki, zdrowie,
ale też dziedzictwo, dziedzictwo kulturowe. My musimy pamiętać, my to pamiętamy,
że jesteśmy spadkobiercami cywilizacji Odry. Mamy
tutaj jedyny taki szlak,
mamy jedyny taki szlak architektury drewnianej, drewnianych kościołów
w Europie, architektury w zakresie
obronnej,
250 zamków, pałaców, szlak wina i miodu.
Ale wczoraj się przekonałam, proszę Państwa, byłam w Strzelcach Krajeńskich, że nie jesteśmy tylko krainą,
winem i miodem płynącą, dzisiaj sobie trochę polukrujemy. Zbyszek
tak się patrzy sceptycznie, że znowu wychwalam, ale wczoraj
byłam w takiej Spółdzielni Producentów
Rolnych, producentów mleka i proszę Państwa
oni dziennie skupują 600 tys. litrów mleka
i zrzeszają 570 rolników.
Także, nie tylko jesteśmy krainą winę i miodem, ale mlekiem też płynącą.
Odrodziliśmy skutecznie tradycje winiarskie. Mamy winnicę
na 33 hektarach. Przepraszam Pana Rektora, razem mamy, bo
to Uniwersytet jest dzisiaj spadkobiercą tej ziemi. Na 33 hektarach
13 winiarzy 10 lat temu założyło winnicę i poszło
to tak. Ktoś mówił wtedy, że jakie tu wino będzie, ale
mamy taki klimat, że wino jest doskonałe. Zdobywamy medale na
rynkach,
nie tylko krajowych, ale również europejskich. Mam nadzieję, że dzisiaj będziemy mogli
spróbować.
I największy areał tak, bo winiarze
połknęli też tego bakcyla, dzięki wsparciu samorządu województwa, bo to
samorząd zbudował Lubuskie Centrum Winiarstwa. Mamy legalnie
sprzedających, tak mogę powiedzieć, 50 winiarzy zarejestrowanych jako
firmy, a ponad 130 ha obsadzonych winnic. Największy
areał w Polsce, największy odsetek gospodarstw ekologicznych,
bo zdrowie i jakość życia, to zobowiązuje. Dlatego wśród naszych
gospodarstw te ekologiczne mają największy odsetek,
83 produkty regionalne.
Chyba jedyne w Polsce Centrum Produktów Regionalnych, ale
dziedzictwo naturalne, czyste powietrze, zdrowe środowisko
to oczywiście konieczność inwestowania w środowisko. Dlatego co
roku przeznaczamy miliony na budowę oczyszczalni ścieków,
na sieci wodnokanalizacyjne, kanalizacyjne, inwestycje
w OZE. Utworzyliśmy też w ramach europejskiej
współpracy terytorialnej w naszym Parku UNESCO
Park Geopark i Park Łuk Mużakowa.
I chyba jedyny w Polsce Zachodniej, w ogóle w Polsce, zespół
parkowy zarządzany wspólnie z Niemcami, bo my tu współpracujemy
i razem prowadzimy dwa parki UNESCO.
Oczywiście infrastruktura sportowa, już zmierzam do podsumowania,
do zakończenia. To nowe hale sportowe prawie w każdej gminie,
ścieżki rowerowe w przeliczeniu na liczbę mieszkańców, I
miejsce w Polsce, budowa 10 przystań na
Odrze, 4 portów dzięki funduszom europejskim,
ale też zmodernizowaliśmy nasze kąpieliska, bo już wcześniej tutaj powiedzieliśmy,
że region Lubuski to małe Mazury, prawie 600 jezior.
Mamy też programy obywatelskie dla młodych. Bardzo często jest tak, że te wielkie
inwestycje wcale mieszkańców nie cieszą, one po prostu mają
być. Naszym obowiązkiem jest kreowanie polityki regionalnej
w taki sposób, żeby tworzyć dobre warunki do życia, a
bardzo często mieszkańcy, gdy jestem wśród nich, w tym roku
mieliśmy 10 świąt województwa z okazji 25-lecia, ich
cieszy jakiś kawałek ścieżki rowerowej, ławka,
ośrodek zdrowia, zupełnie małe inwestycje. Dlatego mamy budżety
obywatelskie dla młodych, Młodzi On-line, dla seniorów,
dla obszarów wiejskich, dla pszczelarzy, dla działkowców. Samorząd
wojewódzki naprawdę stara się i jest blisko obywateli,
blisko mieszkańców i nieraz te małe granty po 10 tys. zł, o
wiele więcej znaczą niż taka inwestycja za 90 mln
czy taki wielki most
w Mirsku. W tym czasie przeżyliśmy, udało
się nam pokonać wielkie kryzysy. Nie wszystko od nas zależy. My
podejmujemy decyzję tutaj. Bierzemy za to odpowiedzialność. Bierzemy
to na klatę, ale nikt z nas nie przewidział, że będzie wojna
w Ukrainie, kryzys finansowy, różne kataklizmy jak
susze, pandemia Covid, klęska na Odrze
czy dwucyfrowa inflacja i wreszcie niska demografia, która
też nas
dopadła. We wtorek Zarząd Województwa przyjął aktualizację Strategii
Rozwoju Województwa. Także proszę do niej zgłaszać, bo teraz zaczęliśmy etap
konsultacji, swoje wnioski i uwagi. Między innymi wpisaliśmy nowy
program jak pomóc demografii. Nie będę dzisiaj w szczegółach tego
opowiadać, ale również więcej uwagi poświęciliśmy
wykluczeniu transportowemu, co ostatnio bardzo mocno
wybrzmiało w naszym regionie. Także słuchamy Państwa
uwag,
słuchamy podpowiedzi, bo na tym polega samorząd,
żeby słuchać i wspólnie realizować cele. I
to już proszę Państwa podsumowanie, praktycznie ostatni slajd w tym 25-leciu,
liderzy naszego regionu spotkali
się i wybrali
człowieka 25-lecia, nasza noblistka Olga
Tokarczuk. Najważniejsze wydarzenie, dzięki któremu
Lubuskie po prostu jest, to umowa Paradyska w 98 roku.
Najważniejsza, zdaniem wszystkich, inwestycja to
S3, no dla mnie S3 to kierunek lekarski, wybaczcie.
Ale najważniejsza organizacja i instytucja
to Uniwersytet Zielonogórski bez dobrej edukacji,
bez dobrego uniwersytetu nie damy rady, dlatego
tak właśnie Kapituła wybrała.
My wciąż realizujemy naszą wizję. To nie jest tak, że to już wszystko
zostało zrobione. Wiem, jakie są deficyty i zdajemy sobie
z tego wszyscy sprawę, ale zmierzamy do "zielonej
krainy innowacyjnych nowoczesnych technologii".
Chcemy, żeby jakość życia w naszym regionie była
coraz lepsza. Proszę Państwa, będziemy jeszcze dyskutować
o tym, jak lepiej rozwijać region, bo gospodarka jest
najważniejsza. Ja
celowo tu dzisiaj najmniej mówiłam na ten temat, bo
o tym będziemy dyskutować cały dzień 5 października.
Zapraszam wszystkich Państwa do Centrum Kreatywnej Kultury przy
ulicy Sienkiewicza na Kongres Gospodarczy.
Tam porozmawiamy na temat,
jakim szokiem był kryzys energetyczny, wielka inflacja,
o tym, że gospodarka oczekuje przewidywalności, dobrego
prawa, ale o tym to już poproszę o króciutki
film, zapowiedź naszego Kongresu. A ja dzisiaj bardzo
Państwu dziękuję i wszystkim liderom, ale też wszystkim mieszkańcom,
którzy, z którymi razem tworzymy Lubuskie. Gratuluję
Państwu sukcesów tym, którzy będą wyróżnieni,
bo dzisiaj już mi nie dadzą chyba mikrofonu, tyle się tu nagadałam i dziękuję
bardzo, że jesteśmy takim zespołem, że mamy taki potencjał.
Moc jest z nami.
Lubuskie to region pełen możliwości. Tutaj możesz odpoczywać,
uczyć się i rozwijać swoją karierę. Tutaj znajdziesz atrakcje turystyczne,
znakomite uczelnie i nowatorskie szpitale. Tutaj spotkasz się z ludźmi, którzy
mają wizję i pasje. Dołącz do nich na Kongresie Gospodarczym Lubuskie
2023. Zapisz się na kongres.lubuskie.pl i
poznaj kosmiczne szanse Lubuskiego. Lubuskie inspiruje
do zmian. Zapraszam do "zielonego regionu".
Elżbieta Anna Polak.
swoją codzienną działalnością przyczyniają
się do gospodarczego, kulturalnego i społecznego rozwoju województwa.
Proszę o wystąpienie:
Pana profesora Marka Banaszkiewicza,
Panią Teresę Gradzik,
Pana Edwarda Jednoszewskiego,
Pana profesora Zbigniewa Kłosa,
Pana
Pawła Mierzwiaka,
Pana profesora Dawida Murawę,
Panią Małgorzatę Sendecką,
Pana Wojciecha Sołtysa,
Pana profesora Marka Spaczyńskiego,
Pana profesora Wojciecha Strzyżewskiego,
Pana profesora
Macieja Zabela.
Dzisiaj mamy zaszczyt wręczyć te oznaczenia, proszę
Pana Mirosława Marcinkiewicza, Wiceprzewodniczącego Sejmiku Województwa Lubuskiego,
o wygłoszenie krótkich
laudacji,
a Panią Marszałek, proszę
w towarzystwie o pomoc we wręczeniu odznaczeń.
Proszę najpierw o brawa dla wszystkich, którzy już wystąpili
i czekają.
Sekundkę.
Szanowni Państwo, odznaczeni zostają, to
się w tej chwili dokonuje. Ja z kolei przeczytam króciutkie
laudacje.
Pan profesor Marek Banaszkiewicz, Dyrektor Centrum
Badań Kosmicznych, Prezes Polskiej Agencji Kosmicznej,
członek Rady Doradczej Europejskiego Instytutu Polityki
Kosmicznej, utworzył Oddział Centrum Badań Kosmicznych
PAN, którego założeniem jest wykształcenie na miejscu
kadry naukowej, na której będzie się opierać działalność laboratoriów
badawczych Parku Technologii Kosmicznych.
Następnie Pani Teresa Gradzik, członek
Lubuskiego Zespołu Pieśni i Tańca imieniem Ludwika Figasa
w Zielonej Górze.
Od 91 roku na stanowisku specjalisty
do spraw kostiumów. Zajmuje się odświeżaniem
i renowacją strojów ludowych.
Pan Edward Jednoszewski przez trzy kadencje
Radny Cybinki, trzy kadencje Wiceprezes
i cztery kadencje Prezes Lubuskiego Stowarzyszenia
Sołtysów. Właśnie w tym momencie następuje
wręczenie "Nagrody Honorowej".
Pan profesor Zbigniew Kłos, Dyrektor Centrum
Badań Kosmicznych PAN, autor i współautor
wielu publikacji, Członek wielu Rad i Komitetów.
Ekspert ds. Polityki Kosmicznej, doradca
Rządu RP w negocjacjach współpracy i ostatecznego
wstąpienia Polski do Europejskiej Agencji Kosmicznej,
Przewodniczący Komitetu Badań Kosmicznych i Satelitarnych
PAN.
Pan Stanisław Kozłowski,
Burmistrz Ośna Lubuskiego.
Pan Paweł Mierzwiak, Burmistrz Nowogrodu Bobrzańskiego.
Pan profesor Dawid Murawa, profesor nadzwyczajny w
Wyższej Szkole Zdrowia, Urody i Edukacji w Poznaniu oraz w Katedrze
Chirurgii i Onkologii na Wydziale Lekarskim i Nauk o Zdrowiu
Uniwersytetu Zielonogórskiego. Kierownik Klinicznego Oddziału
Chirurgii Ogólnej i Onkologicznej Szpitala Uniwersyteckiego
w Zielonej Górze.
Przeprowadził wiele nowatorskich operacji onkologicznych.
Prezes Polskiego Towarzystwa Chirurgii Onkologicznej.
Następnie proszę, Pani Małgorzata Sanecka,
Burmistrz Małomic.
Pan Wojciech Sołtys, Burmistrz Sulechowa.
Pan profesor Marek Spaczyński, organizator Wydziału
Lekarskiego i Nauk o Zdrowiu Uniwersytetu Zielonogórskiego,
pierwszy Dziekan Wydziału Lekarskiego, profesor zwyczajny
na Wydziale Lekarskim i Nauk o Zdrowiu Uniwersytetu
Zielonogórskiego.
Ekspert Koalicji na Rzecz Walki z Rakiem Szyjki Macicy.
Pan profesor Wojciech Strzyżewski, Rektor Uniwersytetu
Zielonogórskiego, zajmuje się naukami pomocniczymi
historii i dziejami wczesnonowożytnymi od XVI do XVIII
wieku, opracował kilkadziesiąt
projektów, herbów i flag dla różnych jednostek samorządowym,
samorządowych, w tym herbu i flagi Województwa Lubuskiego.
Proszę teraz Pana profesora Macieja Zablowa,
profesor w Katedrze Anatomii i Histologii
i Prorektor do spraw Collegium Medicum Uniwersytetu
Zielonogórskiego. Najważniejsze kierunki badań to biologia
nowotworów, markery nowotworowe i krążące komórki
nowotworowe, regulacja ekspresji
hormonów, badanie biodostępności leków.
Wyjątkowa chwila, więc liczę, że będą to wyjątkowe brawa.
Nagrodźmy brawami nagrodzonych.
Dziękuję pięknie.
Szanowni Państwo, Lubuski Samorząd funkcjonuje
już 25 lat. Jest to powód do wielkiej dumy.
Dlatego też pragniemy wyrazić swoje uznanie osobom, które są i były
zaangażowane w działania na rzecz naszego
samorządu,
przez te wszystkie lata. Proszę o wystąpienie Marszałków Województwa Lubuskiego,
ubiegłych i obecnej kadencji, przeczytam wszystkich, nie tylko
tych, którzy, którzy są dzisiaj z nami.
Pana
Andrzeja Bocheńskiego, Marszałka Województwa Lubuskiego - I
i II kadencji, niestety, ale nie mógł uczestniczyć
w dzisiejszej sesji.
Pan, Krzysztof.
Pana Krzysztofa Józefa Szymańskiego,
Marszałka Województwa Lubuskiego III kadencji, no też,
też udzieliły mu się emocje i niestety, ale, ale
jelitówka go dopadła.
Pana Marcina Jabłońskiego, Marszałka Województwa Lubuskiego
III kadencji.
Poproszę Panią Elżbietę Annę Polak, Marszałka Województwa Lubuskiego
IV, V i VI kadencji.
No i poproszę też Panią
Marszałek, żeby, żeby pomogła mi wręczyć,
Proszę o wystąpienie Przewodniczących Sejmiku Województwa Lubuskiego
ubiegłych i obecnej kadencji.
Pana Jana Kochanowskiego, Przewodniczącego Sejmiku Województwa Lubuskiego I
kadencji. Pana Zbigniewa Falińskiego, Przewodniczącego
Sejmiku Lubuskiego II kadencji, niestety, ale dzisiaj nie
może być z nami.
Poproszę Pana Henryka Macieja Woźniaka, Przewodniczącego Sejmiku
Województwie, Województwa Lubuskiego III kadencji,
ale niestety nie jest dzisiaj z nami. Poproszę Pana Krzysztofa Seweryna
Szymańskiego, Przewodniczącego Sejmiku Województwa Lubuskiego III kadencji.
Poproszę Pana Tomasza
Możejko, Przewodniczącego Sejmiku Lubuskiego IV kadencji.
Poproszę, choć dzisiaj niestety nie jest z nami, Pan Czesław Fiedorowicz,
Przewodniczący Sejmiku Województwa Lubuskiego V kadencji.
Poproszę Pana Mirosława Marcinkiewicza, Przewodniczącego
Sejmiku Województwa Lubuskiego
V kadencji.
Poproszę Panią Wiolettę Haręźlak, Przewodniczącą Sejmiku Województwa
Lubuskiego VI kadencji.
No w zasadzie nie wiem, czy już siebie tutaj wywoływać, ale,
ale też
mam zaszczyt być
Przewodniczącym VII, VII kadencji. Bardzo proszę Przewodniczących i
i Panią Marszałek, poproszę o, o wspomożenie we
wręczeniu wyróżnień.
Może to nie jest do końca fajnie jak sobie nawzajem wręczamy, ale Szanowni Państwo, dla mnie
bycie Przewodniczącym Sejmiku to naprawdę wielki zaszczyt.
Kiedyś jak
zaproponował mi Poseł Sługocki tą funkcję, to jakoś tak nie bardzo siebie w tym wszystkim
widziałem, ale,
ale rzeczywiście reprezentowanie
województwa, bycie przewodniczącym to dla mnie jest naprawdę
wielka sprawa, dlatego proszę Pana
posła o wystąpienie.
Bez środków unijnych te województwo, by wyglądało całkowicie inaczej. Bardzo
proszę, Panie Pośle.
Bardzo dziękuję, Panie Przewodniczący, chciałbym
dołączyć się do gratulacji i najlepszych życzeń wszystkim odznaczonym
i wyróżnionym, którzy
od lat partycypują w tworzeniu potencjału Ziemi Lubuskiej.
Szanowni Państwo, bardzo się cieszę, że w tym gronie dzisiaj się spotykamy.
Pani Marszałek, Panie Przewodniczący,
Członkowie Zarządu Województwa Lubuskiego, Panie i Panowie
Radni,
Dostojni Goście, Szanowni pracownicy Urzędu Marszałkowskiego.
Szczególnie proszę Państwa, chciałbym powitać trzech gości,
niezwykle
mi bliskich, a mianowicie,
Panów profesorów, profesora doktora habilitowanego Czesława Osękowskiego,
Rektora Uniwersytetu Zielonogórskiego.
Pana profesora doktora habilitowanego Wojciecha
Strzyżewskiego, obecnego Rektora Uniwersytetu Zielonogórskiego. Ale
także gościa, który przyjął nasze zaproszenie - jest
tutaj dzisiaj z nami Pan profesor doktor habilitowany Tadeusz Wallas, Prorektor
Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, który miałem zaszczyt
kończyć i zdobywać stopnie naukowe właśnie na tym Uniwersytecie. Panie Rektorze,
serdecznie także Pana witamy.
To pokazuje, proszę Państwa, że Województwo Lubuskie
rozbudowuje się, buduje swój potencjał, ale uwzględniając
także dobrze, dobro sąsiedzkie, relacje z naszymi
partnerami z różnych regionów, przede wszystkim z sąsiadami, z województwem
zachodniopomorskim, wielkopolskim, dolnośląskim. Ale także
czerpiemy garściami od naszego partnera z zachodniej
granicy, od Brandenburgii.
I to szalenie cieszy dlatego, że wejście Polski
do Unii Europejskiej było kluczowe dla rozwoju tak społecznego, jak
i gospodarczego państwa polskiego, w tym naturalnie
Ziemi Lubuskiej.
Nie moglibyśmy dyskontować naszej przynależności do Unii Europejskiej
w takiej mierze jak robimy to dzisiaj.
Gdyby nie oczywiście wejście w życie reformy
administracyjnej państwa polskiego, która miała miejsce
na mocy ustawy o samorządzie województwa z dnia 5 czerwca 1998 roku,
która weszła w życie 1 stycznia 1999 roku
i obok województwa lubuskiego powstało jeszcze 15 regionów
o zupełnie odmiennej, nieznanej dotychczas w
polskiej historii i kulturze administracji, kompetencjach. I to
jest szczegółowe i to jest szalenie ważne i o tym trzeba przede wszystkim
Szanowni Państwo, mówiąc o samorządzie szczebla wojewódzkiego wspominać.
Chcę powiedzieć, że Ziemia Lubuska, Szanowni Państwo, w bardzo
podobnych granicach administracyjnych, jednak już
pojawiała się na mapie administracyjnej państwa polskiego.
Powstało województwo zielonogórskie, opolskie i koszalińskie
korektą z czerwca 1950 roku, kiedy
do 14 województw właśnie utworzono 3 dodatkowe,
w tym właśnie województwo zielonogórskie, w bardzo podobnych granicach administracyjnych,
jak to dzisiejsze. Oczywiście są pewne
różnice. Niemniej jednak obie stolice funkcjonowały
wówczas w granicach administracyjnych województwa
zielonogórskiego, no oczywiście są pewne
korekty na naszą niekorzyść w stosunku do tej
mapy z ówczesnego czasu. Chcę powiedzieć jeszcze,
że w tym kształcie województwo funkcjonowało do końca maja
roku 1975. Chcę jeszcze zauważyć,
jeśli Państwo pozwolą, proszę wybaczyć, że Województwo Lubuskie
co do liczby ludności, co do potencjału demograficznego jest oczywiście
przedostatnim. A jeżeli chodzi o powierzchnię Województwa
Lubuskiego, proszę Państwa,
13 tys. km² nieco
ponad, dokładnie 13 tys. 988. Trzy województwa
są mniejsze od nas, mają mniejszą powierzchnię, mianowicie
Województwo
Świętokrzyskie, Opolskie i Śląskie, także
ten potencjał Ziemi Lubuskiej, jeżeli chodzi o terytorium, wcale nie jest
najmniejszy. Najwyższą wartością, największą wartością oczywiście
są ludzie i o tym warto wspominać. Ja
natomiast proszę Państwa, chciałbym dzisiaj króciutko, bo wiem, że
jesteście Państwo pewnie już zmęczeni tą dawką informacji,
którą otrzymujecie - skoncentrować
się na tym, co mi szalenie, co mnie szalenie bliskie, mianowicie interwencji
europejskiej. Chciałbym kilka zdań powiedzieć o polityce spójności. One jest nierozerwalna,
ściśle wprost właśnie z reformą terytorialną
państwa polskiego z roku 1998. Proszę
sobie wyobrazić, Szanowni Państwo, że nie ma Województwa Lubuskiego
i tak naprawdę nie moglibyśmy wówczas decydować
o tych ogromnych transferach środków europejskich,
które Państwo tutaj za mną widzicie.
To są potencjały, to są transfery środków z Unii Europejskiej,
które trafiały do Polski na przestrzeni minionych lat.
Dokładniej ściśnie, ściślej od roku 2004, dokładnie
i od 01 dnia maja 2004 roku i
trafiają wciąż, aczkolwiek cezurą tej
prezentacji jest zakończenie perspektywy 2014-2020. Proszę
zwrócić uwagę, Szanowni Państwo, że Lubuskie korzysta przede
wszystkim, co oczywiste w odróżnieniu
od tej,
od tych zdarzeń, które miały miejsce właśnie do 1 stycznia 1999 roku,
bo takiej możliwości nie mieliśmy, ale także oczywiście nie mieliśmy pieniędzy
pochodzących z polityki spójności. Mieliśmy jedynie dostęp do pieniędzy
w ramach programów Phare CBC, potem pieniędzy przedakcesyjnych.
Ta kwota w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego, która do Lubuskiego
trafiła opiewa na kwotę 7 mld zł, bez
perspektywy, tak jak wspominałem 2021-2027, a
należy tu dodać kwotę nieco ponad
kolejnych 4 mld zł. Co
najważniejsze, proszę Państwa, jesteśmy gospodarzami
tegoż Regionalnego Programu Operacyjnego. To nie kto inny,
jak władze samorządu województwa decydują
o
inwestowaniu tychże europejskich pieniędzy. Tu nie chodzi, Szanowni Państwo,
o takie czy inne dobrowolne podejście.
Tu chodzi o to, że samorząd województwa w sposób świadomy kreuje rozwój, przygotowując
oczywiście Strategię Rozwoju Województwa Lubuskiego, a operacjonalizacją
swoistego rodzaju źródłem finansowania tychże celów strategicznych
jest, są regionalne programy operacyjne,
Województwo Lubuskie doskonale sobie także radzi z pieniędzmi
pochodzącymi z programów krajowych i proszę zwrócić uwagę, że
8 mld zł dotychczas, czyli o 1 mld więcej niż
z Regionalnego Programu Operacyjnego, pozyskaliśmy z tychże programów krajowych.
Kilka spektakularnych inwestycji w Województwie Lubuskim - z tych pieniędzy
zrealizowano przede wszystkim w zakresie infrastruktury. Należy
wspomnieć o budowie drogi ekspresowej S3,
w pełni finansowanej z Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko,
ważnej osi rozwoju Województwa Lubuskiego w układzie południkowym.
Ale także trzeba wspomnieć, Szanowni Państwo, o wielu
bardzo dużych projektach środowiskowych z
zakresu właśnie regulacji gospodarki wodnościekowej
czy też gospodarki odpadowej. Sumarycznie
od 1 maja 2004 roku do dzisiaj
na grunt Lubuski trafiły
potężne pieniądze w kwocie 19 mld złotych
i zrealizowaliśmy nieco ponad 7 tys. projektów.
Pamiętać trzeba, proszę Państwa, że
polityka spójności realizowana jest w różnych obszarach, to nie tylko infrastruktura,
to także kwestie związane z rozwojem potencjału społecznego,
to także kwestie związane z inwestowaniem w rozwój lubuskiej
przedsiębiorczości.
Ale także inwestycje w rozwój edukacji,
nauki, szkolnictwa wyższego, a niezwykle ważnym
elementem w tym kontekście jest budowanie właśnie relacji
pomiędzy samorządem, nauką i biznesem
i najlepszym tego przykładem jest to miejsce, w
którym dzisiaj się znajdujemy. Nie byłoby możliwości
realizacji tego przedsięwzięcia, gdyby nie ta właśnie triada,
czyli gdyby nie zaangażowanie samorządu, Uniwersytetu Zielonogórskiego
i firmy Hertz.
W tym kontekście, Szanowni Państwo, popełniłem faux pas i to
wcale niemałe nie przywitałem moich koleżanek i kolegów
parlamentarzystów. Nie przywitałem mojej serdecznej koleżanki,
Pani Poseł Krystyny Sibińskiej, Serdecznie Witam Krystyno i mojego
przyjaciela Bogusława Wontora, który jak powiedziała Pani Marszałek Polak, jest
tak naprawdę inicjatorem tego przedsięwzięcia
i gdyby nie jego zaangażowanie, nie jego pasja, a nie jego determinacja,
nie jego osobiste relacje
z obecnymi tu profesorami Banaszkiewiczem, Kłosem,
nie udałoby się w takim zakresie zainteresować
Lubuszan szeroko rozumianą technologią
kosmiczną. Jak Państwo widzicie, realizujemy bardzo
różne, ale komplementarne wobec siebie projekty na, na
Województwie
Lubuskim: transport drogowy, ścieżki rowerowe, ale także realizujemy
przedsięwzięcia w kontekście budowy alternatywnych źródeł energii.
To jest szalenie ważne, mając na uwadze zrównoważony rozwój i pozostawienie
naszej planety, tej części, o której możemy współdecydować, czyli
Lubuskiego, Polski, w możliwie podobnym
stanie, do którego, który, który mamy dzisiaj.
Cieszę się szalenie, że coraz więcej na ten temat się
mówi. Nasza wiedza w tym zakresie jest coraz większa.
Ale także proszę zwrócić uwagę, Szanowni Państwo, e-usługi, czyli chcemy
być jak najbardziej innowacyjnym, konkurencyjnym krajem. Bez
stawiania na usługi elektroniczne, byłoby to
niemożliwe, a już dzisiaj wszyscy chyba zdajemy sobie sprawę z potęgi
internetu, a Stanisław Lem już wiele, wiele lat temu pisał i mówił,
że internet jest odpowiedzią na niezadane jeszcze pytanie.
Dzisiaj doskonale już potrafimy to empirycznie zweryfikować
i przekonać się, że miał już wówczas Stanisław Lem rację.
Tereny, inwestycje, promocja gospodarcza, zakup sprzętu
ratowniczego, to są te przedsięwzięcia, które dominują pośród
tych ponad 7 tys. projektów, które wspomniałem.
Ale także żłobki, przedszkola, infrastruktura
zdrowia to jest też ten element, którym możemy się pochwalić.
Za chwilę zademonstruję Państwu także wielkie inwestycje w
zakresie infrastruktury, zdrowia. Zdrowie jest
jednym z elementów, na który coraz bardziej zwracamy uwagę. Także
niestety w kontekście zagrożeń, które niesie współczesny
świat, a mianowicie w kontekście starzejącego się społeczeństwa.
Więc dobrze, że o tym myślimy. Ale także oczywiście
rewitalizacja, chcemy oczywiście, aby
ta spuścizna w zakresie kultury
infrastruktury mogła także cieszyć się dobrym stanem,
abyśmy mogli ją podziwiać. Takie porównanie przygotowałem dla Państwa.
Proszę zwrócić uwagę, relacja pomiędzy średnimi nakładami
w Polsce i w Lubuskiem w poszczególnych obszarach
priorytetowych, na które zwraca uwagę Unia Europejska,
Polska, Województwo Lubuskie.
Proszę zwrócić uwagę, jeżeli chodzi o transport, wydaliśmy sporo,
bo blisko 30% wszystkich pieniędzy, którymi dysponowaliśmy.
Zdecydowanie więcej wydaliśmy, zainwestowaliśmy
w rozwój zasobów ludzkich. To szalenie ważne. Bardzo mnie to cieszy,
to tendencja, która powinna się utrzymywać i uważam,
że kluczem jest budowanie kompetentnego, dobrze wykształconego,
światłego społeczeństwa.
W interesie każdego mądrego rządu,
samorządu, powinno być inwestowanie w
Polki i Polaków po to, aby w sposób także
septyczny, krytyczny, obiektywny, potrafili
oceniać
otaczającą ich rzeczywistość.
Następnie badania i rozwój, nieco mniej niż średnia krajowa - 15,7%, ale
należymy do trójki województw, które w ostatnich latach
zdecydowanie wydaje więcej pieniędzy
od średniej ogólnokrajowej.
Środowisko także powyżej średniej, jak Państwo widzicie,
to także w kontekście specyfiki
Ziemi Lubuskiej jest szalenie ważne, bo także obok
"Zielonej krainy nowoczesnych technologii", którą próbujemy, wykreować, chcemy, aby ten
potencjał turystyczny był ważnym elementem pobudzania
rozwoju gospodarczego. Energia,
także więcej, to szalenie ważne, jeżeli chcemy
budować pewną niezależność energetyczną, także uwzględniając
regularną wojnę, która toczy się na terenie Ukrainy i embargo
ze strony generalnie całego cywilizowanego świata, jest to niezbędne.
I paradoksalnie
ta sytuacja niezwykle trudna, złożona, dramatyczna, skłoniła
chyba wszystkie państwa na świecie, które poważnie myślą o zrównoważonym
rozwoju, o przyszłości
planety Ziemia, skłoniło do poszukiwania alternatywnych
źródeł energii, takich, które są mniej inwazyjne, mniej szkodliwe
dla, dla nas wszystkich, dla mieszkańców i dla planety
mniej,
mniej negatywnie oczywiście wpływających.
Infrastruktura społeczna także powyżej średniej, społeczeństwo informacyjne, jak Państwo widzicie
także powyżej średniej i kultura, turystyka, rewitalizacja
także powyżej średniej ogólnokrajowej. To pokazuje,
że te elementy z punktu widzenia Państwa
Radnych, Zarządu Województwa Lubuskiego mogą liczyć na szczególne
uwzględnienie. I to ważne, bo to jest zbieżne z trendami ogólnoeuropejskimi.
I proszę zwrócić uwagę, to przykłady tychże wyjątkowych
projektów, a mianowicie Centrum Zdrowia Matki i Dziecka w Zielonej Górze. Olbrzymia,
niezwykle nowoczesna inwestycja. Jet z nami Pan Prezes Marek Działoszyński, bardzo
się cieszę, który zarządza tymże szpitalem, ale
po drugiej stronie tego slajdu widzicie Państwo także rozbudowę Szpitala
w Gorzowie Wielkopolskim o Ośrodek Radioterapii
i jest z nami także Pan Prezes Jerzy Ostrouch - także
cieszę się bardzo, że obaj Panowie Prezesi są i że stawiają
na ochronę zdrowia, że potrafią sięgać
po europejskie pieniądze. Wspominany już
most w Milsku, bez precedensu inwestycja, jeżeli chodzi o inwestycje
mostową - tego typu infrastrukturę w Polsce. Drugi tak
spektakularny chyba most od nowa, wybudowany,
a zniszczony w wyniku działań II wojennych obok tego, o którym mówił
nieobecny, niestety dzisiaj Marszałek Andrzej Bocheński, czyli obok mostu Zasieki
Forst, ten most jest szalenie ważny. Lubuskie stawia naturalnie także
na komunikację, na transport
szynowy, także zakup pasażerskich pojazdów kolejowych odbywa
się dzięki pieniądzom z Unii Europejskiej. To miejsce, o którym,
w którym jesteśmy, wspominane już było wielokrotnie tutaj, dzisiaj.
Ważne jest Szanowni Państwo, kolejne przedsięwzięcie, które Państwo widzicie,
które wpisuje się w też w ten priorytet e-usług, a mianowicie
Centrum Kompetencji Cyfrowych i Usług Wspólnych Data
Center, które realizowane jest przez Województwo Lubuskie.
Duża inwestycja o wartości 27 mln euro, która
Centrum, Data Center będzie znajdowało się w
Gorzowie. Tu przykład takich inwestycji realizowanych w obu lubuskich
miastach, stolicach, miasto Zielona Góra - Centrum
Przesiadkowe, bardzo ważny, istotny projekt, a po
drugiej stronie realizowany projekt przez Miasto
Gorzów. Pierwszy o wartości 182 mln zł, drugi o
wartości 124 mln złotych,
realizowane w ramach inwestycji zintegrowanych w ramach Programu Operacyjnego
Infrastruktura i Środowisko. Inne duże projekty
to Państwo widzicie Centrum Edukacji Zawodowej,
chociażby bardzo spektakularny, ważny projekt
i inny. Natomiast chciałbym jeszcze, proszę Państwa,
powiedzieć o potencjale, tym tu, ekologicznym
Ziemi Lubuskiej. Mianowicie potencjale też naturalnym,
wykorzystanie chociażby rzeki Odry. Jest z nami
Pan Senator Tyszkiewicz, który był jednym z inicjatorów
obok gminy Bytom Odrzański,
realizacji właśnie projektu wykorzystującego turystycznie
Odrę. Mam nadzieję, proszę Państwa, że
ludzie odpowiedzialni za losy państwa polskiego,
za bliższą i dalszą przyszłość państwa polskiego,
będą na tyle mądrzy, roztropni,
że będą wykorzystywali te endogenne potencjały, które
tkwią
w Polsce, w poszczególnych jej częściach, w poszczególnych regionach, ale
także będziemy potrafili wykorzystać te potencjały zewnętrzne,
egzogenne, że będziemy potrafili budować w
sposób racjonalny, odpowiedzialny - współpracę z naszymi
sąsiadami na południu z Czechami i Słowacją, na zachodzie z
Niemcami, ale także będziemy mądrze budować relacje
z Ukrainą, która tej pomocy, ale bardzo racjonalnej,
rozsądnej, roztropnej
wymaga. I w naszym interesie jest to, aby Ukraina jak najszybciej,
ale w sposób oczywiście odpowiedzialny, spełniając wszelkie kryteria,
które Polska spełniła w swej drodze do
członkostwa w Unii Europejskiej, stała się państwem członkowskim, bo to oczywiście
przedmurze, ważna strefa buforowa, która będzie istotna
z punktu widzenia bezpieczeństwa, szeroko rozumianego w różnych wymiarach
państwa polskiego. Tego nam wszystkim
życzę i cieszę się, radujmy się razem z 25 -
lecia Ziemi Lubuskiej. Mądrze
zabiegajmy o jej rozwój, mądrze gospodarujemy jej
potencjałem. Sprzeczajmy się, spierajmy, ale
nie kłóćmy. Dziękuję bardzo.
Dziękuję Panie Pośle za przekazanie niezwykle istotnych informacji.
Poproszę teraz o zabranie głosu Pana Jarosława Flakowskiego,
Dyrektora Departamentu Rozwoju i Innowacji Urzędu Marszałkowskiego Województwa
Lubuskiego.
Jest Pan dyrektor?
Jest. Bardzo proszę.
Dzień dobry. Szanowni Państwo, Pani Marszałek podczas swojej prezentacji zapowiadała
punkt dotyczący podpisania Porozumień na rzecz rozwoju obszarów kluczowych
w ramach Lubuskich Inteligentnych Specjalizacji i dzisiaj w tym gmachu,
to jest ten moment, w którym możemy ogłosić, że zakończyliśmy jako Województwo
Lubuskie negocjacje z 7 partnerstwami. We wtorek
Zarząd przyjął i upoważnił Panią Marszałek do podpisania
tych porozumień.
Chciałem podkreślić, że jest to praca, którą wykonywał Departament Rozwoju i Innowacji.
Zespół pod kierunkiem Pana Dyrektora Pabierowskiego, który przez 18 miesięcy
prowadził najpierw proces animacyjny, potem negocjacje,
następnie przedstawił Zarządowi w końcu 22 roku
propozycje takich porozumień. Następnie po uzyskaniu tej akceptacji
przeprowadzono konkretne negocjacje i dzisiaj ten finał nastąpi
i poprosiłbym Panią Marszałek
o wręczenie tych porozumień. Zapraszając Panią Marszałek
pod flagi i ja będę odczytywał porozumienia i prosił poszczególnych
liderów. Ważnym ważną informacją jest też to, że w tym procesie
brało udział ponad 200 podmiotów, które porozumiały się między sobą
i dzięki temu możemy, dzięki temu możemy dzisiaj takie
porozumienia zawrzeć.
Pierwsze porozumienie to jest - Rozwój Systemów Kosmicznych - materiały i technologia
ICT w ramach Lubuskiej Inteligentnej Specjalizacji - Innowacyjny Przemysł.
Liderem tego partnerstwa jest Hertz Ltd i zapraszam
Panią Urszulę Szulewicz, Prezes Zarządu.
Kolejne porozumienie
Lubuskie Centrum Cyfrowych Technologii Medycznych w ramach Lubuskiej
Inteligentnej Specjalizacji Zdrowie i jakość życia. Lider Perceptus
i zapraszam Pana Jacka Starościca, Prezesa Zarządu.
Trzecie porozumienie: Industry4Future Lubuska
Inicjatywa Klastrowa Innowacyjny Przemysł w ramach Lubuskiej Inteligentnej
Specjalizacji Innowacyjny Przemysł. Lider INTERIOR. Zapraszam
Pana Dyrektora Łukasza Ruta.
Porozumienie czwarte Smart Factory 4.0 w ramach Lubuskiej
Inteligentnej Specjalizacji Innowacyjny Przemysł. Podmiot
reprezentujący Lubuski Klaster Metalowy. Zapraszamy Pana Andrzeja Graczykowskiego,
Prezesa Zarządu.
Porozumienie piąte Zielona Transformacja w ramach Lubuskiej
Inteligentnej Specjalizacji Zielona Gospodarka. Lider
Centrum Energetyki Odnawialnej, Pan Prezes Radosław Grech.
Zapraszamy.
Porozumienie
szóste Smart City i IoT - inteligentne zarządzanie
zasobami w gospodarce w ramach Lubuskiej Inteligentnej Specjalizacji Zielona Gospodarka.
Lider BIOT. Zapraszam Pana Wojciecha Lewandowskiego, Prezesa.
I ostatnie dzisiaj porozumienie, które jest szczególnie
ważnym dla rozwoju i tego gmachu i też instytucji, która
to będzie funkcjonowała w Parku Technologii Kosmicznych, ale też technologii
Medycznych, jest to porozumienie, InnoFood - żywność wysokiej jakości
w ramach Lubuskiej Inteligentnej Specjalizacji Zdrowie i jakość życia.
Liderem tego porozumienia jest Uniwersytet Zielonogórski.
I zapraszam Pana Prorektora Andrzeja Pieczyńskiego.
Dziękuję bardzo
liderom, którzy przybyli, reprezentują firmy, które zdecydowały się
na funkcjonowanie w porozumieniach.
Życzymy sukcesów. Jest to dla nas ważne, szczególnie dlatego,
że stajecie się filarem realizacji programu Rozwoju Innowacji Województwa
Lubuskiego do roku 2030. Dziękuję bardzo.
Dziękuję bardzo.
Gratuluję wszystkim, którzy, którym, udało się umowę
podpisać. Wygląda to obiecująco.
Szanowni Państwo,
z okazji obchodów 25-lecia Samorządu Województwa Lubuskiego, my Radni
Województwa Lubuskiemu, chcemy tym stanowiskiem wyrazić podziękowanie dla wszystkich tych,
którzy od samego początku działają na rzecz rozwoju naszego województwa, które zmieniło
się nie do poznania przez 25 lat. Pozwólcie
Państwo, że
odczytana zostanie treść stanowiska, którą uzgodniono ze wszystkimi klubami.
Proponuję przyjęcia stanowiska w formie
aklamacji. Proszę Pana Mirosława Marcinkiewicza, Wiceprzewodniczącego Sejmiku
Województwa Lubuskiego o odczytanie stanowiska Sejmiku Województwa Lubuskiego w sprawie
uczczenia 25-lecia istnienia samorządu.
Stanowisko Sejmiku Województwa Lubuskiego z dnia dzisiejszego
w sprawie uczczenia 25-lecia istnienia samorządu.
Sejmik Województwa Lubuskiego z okazji 25-lecia
istnienia samorządu wyraża swoje najszczersze
gratulacje i podziękowania dla wszystkich,
którzy od samego początku działają na rzecz rozwoju naszego
województwa.
To ważna okazja, która daje nam możliwość spojrzenia wstecz
na osiągnięcia, jakie udało nam się zrealizować,
ale również moment, w którym z nadzieją patrzymy w przyszłość.
Przez ostatnie 25 lat region Lubuski osiągnął
znaczący rozwój na wielu płaszczyznach. W tym okresie
udało nam się zrealizować wiele ważnych projektów, które
przyczyniły się do poprawy jakości życia mieszkańców naszego
województwa.
Inwestowaliśmy w infrastrukturę, rozwijaliśmy sektor
turystyczny, wspieraliśmy rozwój przedsiębiorczości,
edukacji, zdrowia oraz nauki.
Dzięki temu województwo lubuskie stało się atrakcyjnym
miejscem do życia, pracy i wypoczynku.
Dlatego w tym szczególnym okresie warto docenić wysiłki samorządowców,
którzy przez te 25 lat pracowali na rzecz Ziemi Lubuskiej.
Jednocześnie patrząc w przyszłość, zdajemy sobie
sprawę, że przed nami wiele wyzwań.
Wierzymy jednak, że dzięki współpracy,
innowacyjności i zaangażowaniu wszystkich mieszkańców
zdołamy stawić im skutecznie czoła.
Przez ćwierć wieku Województwo Lubuskie pokazało, że
jesteśmy regionem otwartym na nowe inwestycje i przedsięwzięcia.
Stworzyliśmy dogodne warunki dla rozwoju biznesu,
atrakcyjne oferty dla inwestorów oraz sprzyjający
klimat dla rozwoju przedsiębiorczości.
Dzięki wspólnym wysiłkom i determinacji udało
nam się osiągnąć wiele i stworzyć region, który jest dumny
ze swej historii i pełen nadziei na przyszłość.
Jesteśmy przekonani, że kolejne lata przyniosą nam
jeszcze więcej sukcesów i możliwości.
Dlatego jako Sejmik Województwa Lubuskiego będziemy
kontynuować naszą pracę na rzecz rozwoju regionu,
dbając o dobro naszych mieszkańców i promując
nasze walory.
Dziękujemy za 25 lat zaangażowania
i życzymy dalszych sukcesów w dążeniu do
dobra naszych lokalnych społeczności.
Przystępujemy zatem do przyjęcia stanowiska Sejmiku Województwa Lubuskiego w sprawie
uczczenia 25-lecia istnienia samorządu. Rozumiem,
że stanowisko przyjmujemy przez aklamację.
Dla formalności zapytam, czy do projektu stanowiska, ktoś z Państwa Radnych wnosi
uwagi lub pytania?
Nie widzę. Stwierdzam, że stanowisko zostało podjęte. Dziękuję
bardzo i poproszę o wystąpienie profesora
Marka Banaszkiewicza z Parku Technologii Kosmicznych,
Lubuska brama do kosmosu.
Szanowni Państwo, uroczystość
jest piękna, wydarzenie, sala spektakularna, ale
domyślam się, że Państwo chcieliby już rozprostować nogi, więc ja będę bardzo zwięzły.
Niezależnie, znaczy brama do kosmosu już tutaj
padła, to sformułowanie. Mam nadzieję, że tak będzie. Myśmy
w CBK już takich bram kilka przekroczyli. Tu jest satelita
i model przyrządu, który wylądował kiedyś na komecie i
mam nadzieję, że teraz ta działalność przeniesie się tutaj do Parku Technologii
Kosmicznej i też będziemy takie urządzenia tu budować.
Nie mogę nie powiedzieć o osobach, które przyczyniły
się do, do tego, że ten Park powstał i to w dosyć takim krótkim
czasie, mimo wielu problemów po drodze, chociażby Covidu.
Impuls do tego projektu dał Pan profesor Janusz
Gil, niestety już nieżyjący, który chciał zbudować tutaj w Zielonej Górze radioteleskop.
Okazało się, że
radioteleskopy w tej chwili na Ziemi nie są zbyt...
Ziemia
nie jest zbyt dobrym miejscem, żeby je budować, bo po prostu za dużo rozmawiamy przez telefony
komórkowe i zakłócamy sygnały radiowe. Dobrym miejscem
na budowę radioteleskopu jest odwrotna strona księżyca, ale to inna sprawa.
Pomysł, żeby z tymi, z takim projektem
infrastrukturalnym coś zrobić, skierować go w innym kierunku,
zgłosili wówczas Pan Poseł Bogusław Wontor i Pan profesor
Zbigniew Kłos i pomyśleli właśnie o Parku Technologii Kosmicznych.
Wtedy ten pomysł trzeba było obrócić w plan, czyli zaprojektować
laboratoria, pomyśleć o wyposażeniu, o budynku.
No i tutaj wkroczył, wkroczyła firma Hertz Systems,
kierowana przez Pana Zygmunta Trzaskowskiego, Prezesa
firmy i Uniwersytet Zielonogórski, który, od, któremu
od początku w tym przedsięwzięciu przewodził Pan profesor Andrzej Pieczyński.
Kolejny problem, największy chyba na tej drodze, no to trzeba
było zgromadzić fundusze. No i tu Pani Marszałek Elżbieta Anna Polak
zadbała o fundusze regionalne, a rozumiem, że Pan Poseł
Waldemar
Sługocki o fundusze centralno-europejskie.
Jak już to, że, to zostało osiągnięte, no to projekt
został skierowany do realizacji i tu Pan Marszałek Marcin Jabłoński
kierował właśnie tym projektem do momentu wybudowania
Parku
i jego wyposażenia, czyli jeszcze rozumiem przez, przez parę miesięcy.
No i wreszcie wdrożenie. Tutaj szczególnie
dwa departamenty Urzędu Marszałkowskiego
były mocno zaangażowane. Departament Pana Dyrektora Wojciecha Olszewskiego
od strony budowy i departament Pana Dyrektora Jarosława
Flakowskiego od strony organizacji, tutaj dalszych działań,
już myślę o spółce. Co ten Park ma robić? Co
on ma prowadzić? Generalnie rzecz biorąc, badania na rzecz małych i średnich
przedsiębiorstw w obszarze technologii kosmicznych, ale nie tylko, również innych technologii
wysokich
oraz działać na,
w obszarze
rozwoju innowacyjności w regionie, ważnym elemencie strategii
regionalnej.
Proszę Państwa, Park właśnie ma te dwa filary, jeden to są badania
kosmiczne, drugi to jest rozwój innowacyjności. To wszystko się będzie tutaj działo.
Mamy 7 laboratoriów, tutaj one są wymienione. Ja
je zaraz opisze, ale chcę powiedzieć,
że
nie wszystko, co Państwo tutaj na slajdach zobaczycie, zobaczycie wewnątrz
budynku. My w tej chwili to oprzyrządowanie powoli kompletujemy,
więc proszę o uruchomienie wyobraźni. Tu są właśnie takie podpórki
w postaci właśnie zdjęcia, jak to w innych laboratoriach. U nas będzie bardzo podobnie.
Mamy laboratorium elektroniki satelitarnej i systemów FPGA. To są
takie duże chipy, które, tu jest pokazane
na dole, które pozwalają na bardzo szybkie
obliczenia,
w..., takie, które można
zaprogramować właściwe według woli. No więc chcemy, żeby te, to
laboratorium służyło rozwojowi systemów radiowych, radarowych,
w szczególności urządzeń wysokiej częstotliwości. Takie urządzenia
są w porównaniu do innych zastosowań istotnie
drogie, ale też prowadzą do bardzo
takich przełomowych instrumentów i zastosowań.
Coś, co jest kluczem, sercem właściwie badań kosmicznych, czyli
testowanie zbudowanych już urządzeń. Mamy tutaj trzy takie
przykłady. To, co Państwo widzicie tutaj.
Przepraszam, tu mi uciekło.
To, co Państwo widzicie tutaj, po lewej stronie taką, taki, tak, taki
baniak duży, to jest komora próżniowo-termiczna. Po prawej stronie
jest wytrząsarka. Komora próżniowo-termiczna służy do tego, żeby
prowadzić testy środowiskowe w takich warunkach, jakie panują w kosmosie, to znaczy
próżnia, duże różnice temperatur. Wytrząsarka z kolei,
ona ma odpowiedzieć na pytanie, czy przyrząd wytrzyma start rakiety?
Tam są potworne przeciążenia, no i jest,
wszystko się trzęsie.
W związku z tym normalne urządzenie, cokolwiek byśmy tutaj na ziemi robili,
to się rozpadnie błyskawicznie, natomiast te urządzenia kosmiczne mają wytrzymać
takie szoki i wibracje. No i wreszcie taka,
takie laboratorium, które jest tu pokazane na dole, to jest sprawdzenie, czy przyrządy
nie promieniują elektromagnetycznie, a jak promieniują to, czy promieniują
właściwie.
Coś, co na pewno tutaj ucieszy
Lubuszan, będziemy mogli przy pomocy
zdjęć satelitarnych
monitorować stan środowiska w regionie,
no w szczególności rzeki, lasy, ale też i uprawy.
Mamy Laboratorium systemów zrobotyzowanych i sztucznej inteligencji.
My nie będziemy mieli tutaj takiego basenu, jaki, jaki jest pokazany na,na górze,
bo to jest basen dla astronautów, jest znacznie większy niż ten, którym my dysponujemy,
natomiast będziemy mogli w tym laboratorium
testować takie manipulatory, które będą działały
w kosmosie. A dlaczego testujemy w basenie? No, bo w
basenie jest wypór, który kompensuje jak pływamy to, to, to, to nie toniemy
często, bo, bo po prostu wypór pomaga nam pokonać grawitację. I tak samo
jest z tymi robotami, więc chcemy tutaj testować takie
algorytmy, które pozwolą takim robotom na przykład łapać śmieci kosmiczne.
Wreszcie coś co, o czym też już tu dzisiaj była mowa. Najważniejsze
wyzwanie przed
światem technologii informacyjnych, to jest chronić własne dane. No
i tutaj wkracza kryptografia i przeciwdziałanie cyber,
cyber zagrożeniom. Jak Państwo widać, widzicie tutaj
jest trudno coś pokazać, bo to się wszystko dzieje wewnątrz komputerów,
ale takie symbole, które tutaj widzicie i które to charakteryzują, to są kłódki
i kluczyki. No to są klucze, do, które
pozwalają na odczytanie zakodowanego, najpierw zakodowanie, a później
odczytanie zakodowanego sygnału.
Laboratorium Medycyny Kosmicznej. Rozumiem, że tutaj
głównym celem jest badanie efektów odosobnienia na psychikę,
czyli izolatka, sprawdzanie, monitorowanie stanu fizjologicznego
i psychicznego pacjentów, czyli astronautów. Ponieważ mamy
już kandydata na polskiego astronautę, to być może
możemy go tu zaprosić i przebadać.
No i wreszcie ostatnie laboratorium to jest Laboratorium Inżynierii materiałowej
i badań wytrzymałościowych. Bardzo dobrze wyposażone,
wyposażone, może testować wytrzymałość statyczną i dynamiczną
różnych urządzeń i badać też ich strukturę później po takich testach.
I w związku z tym, nadaje się nie tylko do kosmosu, ale
do przemysłu automobilowego, do badań strukturalnych,
konstrukcji, także mam nadzieję, że koledzy z Uniwersytetu Warszawskiego
tutaj, Zielonogórskiego będą mieli piękne
pole do badań i do współpracy z firmami przemysłowymi.
Jaka jest najbliższa przyszłość Parku Technologii Kosmicznych Badań, Rozwoju Innowacji?
No więc powstała Spółka od miesiąca działa.
Ja jestem Prezesem i mam tutaj
jako Wiceprezesa Pana doktora Jerzego Tutaja, który właśnie zajmuje się tymi sprawami
związanymi z innowacją, jest ekspertem od innowacji rozwoju, więc
będzie miał tutaj bardzo wiele takich ról,
które
popchną innowacyjność w regionie na wyższy poziom. Chcemy
zorganizować, do końca doprowadzić do organizacji Spółki
i wyposażyć laboratoria do końca listopada. Później
przejmiemy budynek, a w międzyczasie stworzymy oferty na korzystanie
takie trzy piony, nazwijmy to technologiczne:
korzystanie z laboratoriów i usług badawczo rozwojowych, już
mniej technologiczne - wynajem powierzchni biurowej i najmniej technologiczne -
wykorzystanie tej, tej, tej sali, sąsiedniej sali konferencyjnej. No
ale najważniejsze, żebyśmy zdobywali projekty, więc chcemy działać,
działać pod hasłem "Projekt dla każdego laboratorium". No i tu
mamy jako cele: projekty szybkiej ścieżki,
projekty Horyzontu, ESA'owskie i projekty
Interregu. no, a w perspektywie kilku lat myślimy
o "Lubuszance", małym satelicie do obserwacji Ziemi. Tu jest pokazany
satelita
innej firmy, ale mniej więcej tak ta "Lubuszanka" mogłaby wyglądać,
bo to nie będzie duży satelita.
Myślimy o montażu dużych struktur statków kosmicznych z reaktorem jądrowym.
Tutaj był kolega z Niemiec w zeszłym roku i już w tej chwili
ten problem, projekt nabiera kształtów w Komisji Europejskiej i
on bardzo nas tam wspiera, żeby w Zielonej Górze właśnie była taka duża,
duży, było, Zielona Góra była dużym integratorem tej części,
nie, nie, nie atomowej, nie jądrowej.
Możemy masowo przetwarzać zdjęcia obserwacji Ziemi. To jest kolejny
projekt, nad którym pracujemy. To są dwa duże projekty, mogą zająć
kilka lat, ale na pewno warto bardzo silnie w nie inwestować i
wreszcie chcemy stworzyć stanowisko do testów autonomicznych robotów
satelitarnych i planetarnych.
Także myślę, że to jest taki dobry wstęp, żeby Państwu pokazać
później budynek, a oczywiście bardzo zachęcam, żebyście Państwo
pamiętali o czymś my tu, o czym, co ja obiecywałem i żeby sprawdzać jak,
jak nam, jak nam to będzie szło. Dziękuję bardzo.
Ciemno wszęǳie, głucho wszęǳie,
Co to bęǳie, co to bęǳie?
Ciemno wszęǳie, głucho wszęǳie,
Co to bęǳie, co to bęǳie?
Ciemno wszęǳie, głucho wszęǳie,
Co to bęǳie, co to bęǳie?
Ciemno wszęǳie, głucho wszęǳie,
Co to bęǳie, co to bęǳie?
Ciemno wszęǳie, głucho wszęǳie,
Co to bęǳie, co to bęǳie?
Ciemno wszęǳie, głucho wszęǳie,
Co to bęǳie, co to bęǳie?
Zamknĳcie drzwi od kaplicy
I stańcie dokoła trumny
Żadnej lampy, żadnej świecy,
W oknach zawieście całuny.
Niech księżyca jasność blada
Szczelinami tu nie wpada.
Tylko żwawo, tylko śmiało.
Jak kazałeś, tak się stało.
Ciemno wszęǳie, głucho wszęǳie,
Co to bęǳie, co to bęǳie?
Ciemno wszęǳie, głucho wszęǳie,
Co to bęǳie, co to bęǳie?
Ciemno wszęǳie, głucho wszęǳie,
Co to bęǳie, co to bęǳie?
Ciemno wszęǳie, głucho wszęǳie,
Co to bęǳie, co to bęǳie?
Czyścowe duszeczki!
W jakiejkolwiek świata stronie:
Czyli która w smole płonie,
Czyli marzenie na dnie rzeczki
Czyli dla dotkliwszej kary
W surowym wszczepiona drewnie,
Gdy ją w piecu gryzą żary,
I piszczy, i płacze rzewnie;
Każda spieszcie do gromady!
Gromada niech się tutaj zbierze!
Oto obchoǳimy ǲiady
Zstępujcie w święty przybytek;
Jest jałmużna, są pacierze,
I jeǳenie, i napitek.
Ciemno wszęǳie, głucho wszęǳie,
Co to bęǳie, co to bęǳie?
Ciemno wszęǳie, głucho wszęǳie,
Co to bęǳie, co to bęǳie?
Ciemno wszęǳie, głucho wszęǳie,
Co to bęǳie, co to bęǳie?
Ciemno wszęǳie, głucho wszęǳie,
Co to bęǳie, co to bęǳie?
Podajcie mi garść kąǳieli,
Zapalam ją; wy z pośpiechem,
Skoro płomyk w górę strzeli,
Gońcie go z lekkim oddechem.
O tak, o tak, daléj, daléj,
Niech się na powietrzu spali.
Ciemno wszęǳie, głucho wszęǳie,
Co to bęǳie, co to bęǳie?
Ciemno wszęǳie, głucho wszęǳie,
Co to bęǳie, co to bęǳie?
Ciemno wszęǳie, głucho wszęǳie,
Co to bęǳie, co to bęǳie?
Ciemno wszęǳie, głucho wszęǳie,
Co to bęǳie, co to bęǳie?
Naprzód wy z lekkimi duchy,
Coście śród tego padołu
Ciemnoty i zawieruchy,
Nęǳy, płaczu i mozołu
Zabłysnęli i spłonęli
Jako ta garstka kąǳieli.
Kto z was wietrznym błąǳi szlakiem,
W niebieskie nie wzleciał bramy,
Tego lekkim, jasnym znakiem
Przyzywamy, zaklinamy.
Mówcie, komu czego braknie,
Kto z was pragnie, kto z was łaknie.
Mówcie, komu czego braknie,
Kto z was pragnie, kto z was łaknie.
Mówcie, komu czego braknie,
Kto z was pragnie, kto z was łaknie.
Mówcie, komu czego braknie,
Kto z was pragnie, kto z was łaknie.
Patrzcie, ach, patrzcie do góry,
Cóż tam pod sklepieniem świeci?
Oto złocistymi pióry
Trzepioce się dwoje ǳieci.
Jak listek z listkiem w powiewie,
Kręcą się pod cerkwi wierzchołkiem;
Jak gołąbek z gołąbkiem na drzewie,
Tak aniołek igra z aniołkiem.
Jak listek z listkiem w powiewie,
Kręcą się pod cerkwi wierzchołkiem;
Jak gołąbek z gołąbkiem na drzewie,
Tak aniołek igra z aniołkiem.
Do mamy lecim, do mamy.
Cóż to, mamo, nie znasz Józia?
Ja to Józio, ja ten samy,
A to siostra moja Rózia.
My teraz w raju latamy
Tam nam lepiej niż u mamy.
Patrz, jakie główki w promieniu,
Ubiór z jutrzenki światełka,
A na oboim ramieniu
Jak u motylków skrzydełka
W raju wszystkiego dostatek,
Co ǳień to inna zabawka:
Gǳie stąpim, wypływa trawka,
Gǳie dotkniem, rozkwita kwiatek
Lecz choć wszystkiego dostatek
Dręczy nas nuda i trwoga.
Ach, mamo, dla twoich ǳiatek
Zamknięta do nieba droga!
Lecz choć wszystkiego dostatek,
Dręczy ich nuda i trwoga,
Ach, mamo, dla twoich ǳiatek
Zamknięta do nieba droga!
Czego potrzebujesz, duszeczko,
Żeby się dostać do nieba?
Czy prosisz o chwałę Boga,
Czyli o przysmaczek słodki,
Są tu pączki, ciasta, mleczko
Są owoce, i jagódki,
Czego potrzebujesz, duszeczko,
Żeby się dostać do nieba?
Nic nam, nic nam nie potrzeba.
Zbytkiem słodyczy na ziemi
Jesteśmy nieszczęśliwemi.
Ach, ja w mojem życiu całem
Nic gorzkiego nie poznałem.
Pieszczoty, łakotki, swawole
A co zrobię, wszystko caca.
Śpiewać, skakać, wybiec w pole,
Urwać kwiatków dla Rozalki,
Oto była moja praca,
A jej praca stroić lalki.
Przylatujemy na ǲiady
Nie dla modłów i biesiady,
Niepotrzebna msza ofiarna;
Nie o pączki, mleczka, chrusty -
Prosim gorczycy dwa ziarna;
A ta usługa tak marna
Stanie za wszystkie odpusty.
Bo słuchajcie i zważcie u siebie,
Że według bożego rozkazu:
Kto nie doznał goryczy ni razu,
Ten nie dozna słodyczy w niebie.
Bo słuchajmy i zważmy u siebie
Że według bożego rozkazu:
Kto nie doznał goryczy ni razu
Ten nie dozna słodyczy w niebie.
Panie, czymże ja jestem przed Twoim obliczem? -
Prochem i niczem;
Ale gdybym tobie moje nicość wyspowiadał?
Ja, proch, będę z Panem gadał.
Tyran wstał - Herod!
Panie, cała Polska młoda
wydana w ręce Heroda.
Co widzę - długie, białe, dróg krzyżowych biegi,
Drogi długie - nie dojrzeć
przez puszczę, przez śniegi, wszystkie na północ!
- tam, tam w kraj daleki,
Płyną jak rzeki.
Płyną: - ta droga prosto do żelaznej bramy
Tamta jak strumień wpadła pod skałę, w te jamy
A tamtej ujście w morzu.
Patrz!
po drogach leci
Tłum wozów - jako chmury wiatrem pędzone,
Wszystkie tam
w jedną stronę.
Panie! Ach Panie, to nasze dzieci,
Tam na północ -
Panie, Panie!
Takiż to los ich - wygnanie!
I dasz ich wszystkich wygubić za młodu,
I całe nasze pokolenie zatracisz do końca?
Patrz! - ha!
to dziecię uszło - rośnie -
to obrońca!
Wskrzesiciel narodu,
Z matki obcej; krew jego dawne bohatery,
A imię jego będzie czterdzieści i cztery.
Bo słuchajmy i zważmy u siebie,
Że według bożego rozkazu:
Kto nie dostał goryczy ni razu,
Ten nie dozna słodyczy u siebie.
Aniołku, duszeczko!
Czego chciałeś, macie obie.
To ziarneczko, to ziarneczko
Teraz z Bogiem idźcie sobie.
A kto prośby nie posłucha:
W imie Ojca, Syna, Ducha!
Widzicie Pański krzyż?
Nie chcecie jadła, napoju,
Zostawcież nas w pokoju!
A kysz, a kysz!
A kto prośby nie posłucha,
W imię Ojca, Syna, Ducha.
Widzicie Pański krzyż?
Nie chcecie jadła, napoju,
Zostawcież nas w pokoju;
A kysz, a kysz!
A kysz!
Już straszna północ przybywa,
Zamykajcie drzwi na kłódki;
Weźcie smolny pęk łuczywa,
Stawcie w środku kocioł wódki.
A gdy laską skinę z dala,
Niechaj się wódka zapala.
Tylko żwawo, tylko śmiało.
Jużem gotów.
Daję hasło.
Buchnęło, zawrzało
I zgasło.
Ciemno wszędzie, głucho wszędzie;
Co to będzie, co to będzie?
Ciemno wszędzie, głucho wszędzie;
Co to będzie, co to będzie?
Ciemno wszędzie, głucho wszędzie;
Co to będzie, co to będzie?
Ciemno wszędzie, głucho wszędzie;
Co to będzie, co to będzie?
Dalej wy z najcięższym duchem,
Coście do tego padołu
Przykuci zbrodni łańcuchem
Z ciałem i duszą pospołu.
Choć zgon lepiankę rozkruszy,
Choć was anioł śmierci woła,
Żywot z cielesnej katuszy
Dotąd wydrzeć się nie zdoła.
Jeżeli karę tak srogą
Ludzie nieco zwolnić mogą
I zbawić piekielnej jamy,
Której jesteście tak blisko:
Was wzywamy, zaklinamy
Przez żywioł wasz,
przez ognisko!
Mówcie, komu czego braknie,
Kto z was pragnie, kto z was łaknie?
Mówcie, komu czego braknie,
Kto z was pragnie, kto z was łaknie?
Mówcie, komu czego braknie,
Kto z was pragnie, kto z was łaknie?
Mówcie, komu czego braknie,
Kto z was pragnie, kto z was łaknie?
Hej, kruki, sowy, orlice!
O wy przeklęte żarłoki!
Puśćcie mnie tu przed kaplicę,
Puśćcie mnie choć na dwa kroki.
Wszelki duch! jakaż potwora!
Widzicie w oknie upiora?
Jak kość na polu wybladły;
Patrzcie! patrzcie, jakie lice!
W gębie dym i błyskawice,
Oczy na głowę wysiadły,
Świecą jak węgle w popiele.
Włos rozczochrany na ciele.
A jak suchy snop cierniowy
Płonąc miotłę ognia ciska,
Tak od potępieńca głowy
Z trzaskiem sypią się iskrzyska.
A jak sobie stop sierpniowy, płonąc miotłę ognia ciska
Tak od potępieńca głowy
Z trzaskiem sypią się iskrzyska.
Dzieci! nie znacie mnie, dzieci?
Przypatrzcie się tylko z bliska,
Przypomnijcie tylko sobie!
Ja nieboszczyk pan wasz, dzieci!
Wszak to moja była wioska.
Dziś ledwo rok mija trzeci,
Jak mnie złożyliście w grobie.
Ach, zbyt ciężka ręka boska!
Jestem w złego ducha mocy,
Okropne cierpię męczarnie.
Kędy noc ziemię ogarnie,
Tam idę szukając nocy;
A uciekając od słońca
Tak pędzę żywot tułaczy,
A nie znajdę błędom końca.
Wiecznych głodów jestem pastwą;
A któż mię nakarmić raczy?
Szarpie mię żarłoczne ptastwo;
A któż będzie mój obrońca?
Nie masz, nie masz mękom końca!
Szarpie go żarłoczne ptastwo,
A któż mu będzie obrońca?
Nie masz, nie masz mękom końca!
A czegoż potrzeba dla duszy,
Aby uniknąć katuszy?
Czy prosisz o chwałę nieba?
Czy o poświęcone gody?
Jest pod dostatkiem mleka, chleba,
Są owoce i jagody.
Mów, czego potrzeba dla duszy,
Aby się dostać do nieba?
Do nieba?
... bluźnisz daremnie..
O nie! ja nie chcę do nieba;
Ja tylko chcę, żeby ze mnie
Prędzej się dusza wywlekła.
Stokroć wolę pójść do piekła
Wszystkie męki zniosę snadnie;
Wolę jęczeć w piekle na dnie,
Niż z duchami nieczystemi
Błąkać się wiecznie po ziemi,
Widzieć dawnych uciech ślady,
Pamiątki dawnej szkarady;
Od wschodu aż do zachodu,
Od zachodu aż do wschodu
Umierać z pragnienia, z głodu
I karmić drapieżne ptaki.
Lecz niestety! wyrok taki,
Że dopóty w ciele muszę
Potępioną włóczyć duszę,
Nim kto z was, poddani moi,
Pożywi mię i napoi.
Ach, jak mnie pragnienie pali;
Gdyby mała wody miarka!
Gdybyście mnie podali
Choćby dwa pszenicy ziarka!
Ach, jak go pragnienie pali!
Gdyby mała wody miarka!
Ach, gdybyśmy mu podali
Choćby dwa pszenicy ziarka!
Darmo żebrze, darmo płacze:
My tu czarnym korowodem,
Sowy, kruki i puchacze,
Niegdyś, panku, sługi twoje.
Któreś ty pomorzył głodem,
Hej, sowy, puchacze, kruki,
Szponami, krzywymi dzioby
Szarpajmy jadło na sztuki!
Chociażbyś trzymał już w gębie,
I tam ja szponę zagłębię;
Dostanę aż do wątroby.
Nie znałeś litości, panie!
Hej, sowy, puchacze, kruki,
I my nie znajmy litości:
Szarpajmy jadło na sztuki,
A kiedy jadła nie stanie,
Szarpajmy ciało na sztuki,
Niechaj nagie świecą kości.
Nie lubisz umierać z głodu!
A pomnisz, jak raz w jesieni
Wszedłem do twego ogrodu?
Gruszka dojrzewa, jabłko się czerwieni;
Trzy dni nic nie miałem w ustach,
Otrząsnąłem jabłek kilka.
Lecz ogrodnik skryty w chrustach
Zaraz narobił hałasu
I poszczuł psami jak wilka.
Nie przeskoczyłem tarasu,
Dopędziła mię obława;
Przed panem toczy się sprawa,
O co? O owoce z lasu,
Które na wspólną wygodę
Bóg dał jak ogień i wodę.
Ale pan gniewny zawoła:
"Potrzeba dać przykład grozy".
Zbiegł się lud z całego sioła,
Przywiązano mnie do sochy,
Zbito dziesięć pęków łozy
Każdą kość, jak z kłosa żyto,
Jak od suchych strąków grochy,
Od skóry mojej odbito!
Nie znałeś litości, panie!
Hej, sowy, puchacze, kruki,
I my nie znajmy litości!
Szarpajmy jadło na sztuki;
A kiedy jadła nie stanie,
Szarpajmy ciało na sztuki,
Niechaj nagie świecą kości!
Nie lubisz umierać z głodu!
Pomnisz, jak w kucyją samą,
Pośród najtęższego chłodu,
Stałam z dziecięciem
Panie! Wołałam ze łzami,
Zlituj się nad sierotami!
Mąż mój już na tamtej stronie
Córkę zabrałeś do dwora,
Matka w chacie leży chora,
Przy piersiach maleńkie dziecię.
Panie, daj nam zapomogę,
Bo dalej wyżyć nie mogę!
Ale ty, panie, bez duszy!
Hulając w pjanej ochocie,
Przewalając się po złocie,
Hajdukowi rzekłeś z cicha:
"Kto tam gościom szepcze w uszy?
Wypędź żebraczkę, do licha".
Posłuchał hajduk niecnota,
Za włosy wywlekł za wrota!
Wepchnął mię z dzieckiem do śniegu!
Zbita i przeziębła srodze,
Nie mogłam znaleźć noclegu;
Zmarzłam z dziecięciem na drodze.
Nie znałeś litości, panie!
Hej, sowy, puchacze, kruki,
I my nie znajmy litości!
Szarpajmy jadło na sztuki,
A kiedy jadła nie stanie,
Szarpajmy ciało na sztuki,
Niechaj nagie świecą kości!
Nie ma, nie ma dla mnie rady!
Darmo podajesz talerze,
Co dasz, to czas to zabierze.
Nie warto,
nie dla mnie Dziady.
Tak, muszę dręczyć się wiek wiekiem,
Sprawiedliwe zrządzenia Boże!
Bo kto nie był ni razu człowiekiem,
Temu człowiek nic nie pomoże.
Tak, musisz dręczyć się wiek wiekiem,
Sprawiedliwe zrządzenia Boże!
Bo kto nie był ni razu człowiekiem,
Temu człowiek nic nie pomoże.
Tak, musisz dręczyć się wiek wiekiem,
Sprawiedliwe zrządzenia Boże!
Bo kto nie był ni razu człowiekiem,
Temu człowiek nic nie pomoże.
Hej!
Ha!
Hej!
Ha!
Nic tobie nie pomoże,
Idźże sobie precz, nieboże.
A kto prośby nie posłucha,
W Imię Ojca, Syna, Ducha.
Czy widzisz Pański krzyż?
Nie bierzesz jadła, napoju?
Zostawże nas w pokoju!
A kysz, a kysz!
Kto!
A kto prośby nie posłucha,
W imię Ojca, Syna, Ducha.
Czy widzisz ten Pański krzyż?
Nie bierzesz jadła, napoju?
Zostawże nas w pokoju!
A kysz, a kysz, a kysz!
Podajcie mi, przyjaciele,
Ten wianek na koniec laski.
Zapalam święcone ziele,
W górę dymy, w górę blaski!
Ciemno wszędzie, głucho wszędzie,
Co to będzie, co to będzie?
Ciemno wszędzie, głucho wszędzie,
Co to będzie, co to będzie?
Ciemno wszędzie, głucho wszędzie,
Co to będzie, co to będzie?
Ciemno wszędzie, głucho wszędzie,
Co to będzie, co to będzie?
Teraz wy, pośrednie duchy,
Coście u tego padołu
Ciemnoty i zawieruchy
Żyłyście z ludźmi pospołu;
Lecz, od ludzkiej wolne skazy,
Żyłyście nie nam, nie światu,
Jako te cząbry i ślazy,
Ni z nich owocu, ni kwiatu.
Ani się ukarmi zwierzę,
Ani się człowiek ubierze;
Lecz w wonne skręcone wianki
Na ścianie wiszą wysoko.
Tak wysoko, o ziemianki,
Była wasza pierś i oko!
Która dotąd z czystym skrzydłem
Niebieskiej nie przeszła bramy,
Was tym światłem i kadzidłem
Zapraszamy, zaklinamy.
Mówcie, komu czego braknie,
Kto z was pragnie, kto z was łaknie.
Mówcie, komu czego braknie,
Kto z was pragnie, kto z was łaknie.
Mówcie, komu czego braknie,
Kto z was pragnie, kto z was łaknie.
Mówcie, komu czego braknie,
Kto z was pragnie, kto z was łaknie.
Mówcie!
A toż czy obraz Bogarodzicy?
Czyli anielska postać?
Jak lekkim rzutem obręcza
Po obłokach zbiega tęcza,
By z jeziora wody dostać,
Tak ona świeci w kaplicy.
Do nóg biała spływa szata,
Włos z wietrzykami swawoli,
Po jagodach uśmiech lata,
Ale w oczach łza niedoli.
Do nóg biała spływa szata,
Włos z wietrzykami swawoli;
Po jagodach uśmiech lata,
Ale w oczach łza niedoli.
Na głowie mam krasny wianek,
W ręku zielony badylek,
A przed nią bieży baranek,
A nad nią leci motylek.
Na baranka bez ustanku
Woła: baś, baś, mój baranku,
Baranek zawsze z daleka
Ucieka rózeczką będzie już już jako człowieka
Tak jak zawsze ucieka
Ucieka, ucieka
Ej!
Tak, Zosią byłam, dziewczyną z tej wioski.
Imię moje u was głośne,
Że chociaż piękna, nie chciałam zamęścia
I dziewiętnastą przeigrawszy wiosnę,
Umarłam nie znając troski
Ani prawdziwego szczęścia.
Żyłam na świecie; lecz, ach! nie dla świata!
Myśl moja, nazbyt skrzydlata,
Nigdy na ziemskiej nie spoczęła błoni.
Za lekkim zefirkiem goni,
Za muszką, za krętym wiankiem,
Za motylkiem, za barankiem;
Ale nigdy za kochankiem.
Pieśni i fletów słuchałam rada:
Kiedy sama pasę,
Do tych pasterzy wracałam stada
Którzy mą wielbili krasę;
Lecz żadnego nie kochałam.
Za to po śmierci nie wiem, co się ze mną dzieje,
Nieznajomym ogniem pałam;
Choć sobie igram do woli,
Latam, gdzie wietrzyk zawieje,
Nic mię nie smuci, nic mię nie boli,
Jakie chcę, wyrabiam cuda.
Wyglądam kogoś za każdym szelestem
Jestem sama, jestem sama!
Tak pośród pierzchliwej fali
Wieczną przelatując drogę,
Ani wzbić się pod niebiosa,
Ani ziemi dotknąć nie mogę.
Tak pośród pierzchliwej fali
Przez wieczne lecąc bezdroże,
Ani wzbić się pod niebiosa,
Ani dotknąć ziemi nie może.
Tak pośród pierzchliwej fali
Przez wieczne lecąc bezdroża,
Ani wzbić się pod niebiosa,
Ani dotknąć ziemi nie może.
Czego potrzebujesz, duszeczko,
Żeby się dostać do nieba?
Czy prosisz o chwałę Boga,
Czy o przysmaczek słodki?
Są tu pączki, ciasta, mleczko,
I owoce, i jagódki.
Czego potrzebujesz, duszeczko.
Żeby się dostać do nieba?
Nic mnie, nic mnie nie potrzeba!
Niechaj podbiegną młodzieńce,
Niech mię pochwycą za ręce
Aaaaaaaa!!!!
Niechaj przyciągną do ziemi,
Niech poigram chwilkę z niemi.
Bo słuchajcie i zważcie u siebie,
Że według bożego rozkazu:
Kto nie dotknął ziemi ni razu,
Ten nigdy nie może być w niebie.
Bo słuchajmy i zważmy u siebie,
Że według bożego rozkazu:
Kto nie dotknął ziemi ni razu,
Ten nigdy nie może być w niebie.
Aaaaaaaaaaaaaaaaa!
Aaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaa!
Samotność -
cóż po ludziach
czym śpiewak dla ludzi?
Gdzie człowiek, co z mej pieśni całą myśl wysłucha,
Obejmie okiem wszystkie promienie jej ducha?
Nieszczęsny, kto dla ludzi głos i język trudzi:
Język kłamie głosowi, a głos myślom kłamie;
Myśl z duszy leci bystro, nim się w słowach złamie,
A słowa myśl pochłoną i tak drżą nad myślą,
Jak ziemia nad połkniętą, niewidzialną rzeką.
Z drżenia ziemi czyż ludzie głąb nurtów dociek,
Gdzie pędzi, czy się domyślą? -
Ciemno.
Ciemno!
Szanowni Państwo, przed chwilą mieliśmy przyjemność obejrzeć fragment spektaklu
"Gusła", w wykonaniu aktorów Lubuskiego Teatru w Zielonej Górze,
który powstał na podstawie 2 i fragmentów 4 części "Dziadów"
Adama Mickiewicza. Światowej sławy reżyser Grzegorz Bral,
twórca Teatru Pieśni Kozła przełożył romantyczne dzieło
arcydzieło klasyki polskiej na przejmujący, głęboko emocjonalny
język teatru. Lubuski Teatr zrobił coś, o czym marzy wiele
teatrów w Polsce. Został zaproszony na jeden z największych festiwali
na świecie Fringe Festival w Edynburgu. Zrealizowanie
takiego przedsięwzięcia jest niezwykle kosztowne i potrzeba wsparcia
instytucji oraz osób, jest tutaj niezwykle istotna. Wyjazd
okazał się wielkim sukcesem, otrzymali prestiżową nagrodę
"Lustrum Award" jako specjalne wyróżnienie dla przedstawienia,
które wywołuje niezapomniane wrażenia i w szczególny sposób
porusza.
Zielonogórskie "Gusła" zdobyły 3-krotnie najwyższe noty - 5 gwiazdek
wśród opiniotwórczych recenzentów. To pokazało,
jak niezwykle trafna była decyzja Urzędu Marszałkowskiego
o wsparciu finansowym tego unikalnego na ogólnopolską
skalę wyjazdu. Dzięki temu światowi twórcy teatralni
mogli zobaczyć "Gusła", doświadczyć ich, a recenzenci
okrzyknąć wydarzeniem tegorocznej edycji
Fringe Festivalu.
„The Scotsman” napisał, że "Gusła" Lubuskiego
Teatru grane w języku polskim, są przykładem śmiałego, ekscytującego,
przerażającego wręcz teatru fizycznego. Kolejna
recenzja pojawiła się w
„Lost in Theatreland”: "W trakcie tej godziny
ciężko nie dostać gęsiej skórki od niepokojącego,
akompaniamentu i widoku umęczonych zjaw,
z tak, tak znakomicie odebranych przez obsadę. Każdy
z aktorów całkowicie porzucając przyziemny świat,
wpuszcza w siebie gwałtowne emocje swoich postaci. Widownia
zostaje włączona w ten rytuał. Czy nam się to podoba,
czy nie.
W "The British Theater Guide” przeczytać można
było, że: "jest to produkcja wykraczająca poza typowe
oczekiwania wobec Festiwalu
Fringe. "Gusła" podniosły poprzeczkę. Jest to
najświeższy, najbogatszy i najbardziej oszałamiający
spektakl Festiwalu Fringe".
Dziękuję i my wszyscy dziękujemy aktorom Lubuskiego
Teatru za występ.
A Pana Przewodniczącego zapraszam do dokonania jeszcze
pewnej ważnej czynności.
Szanowni Państwo.
Uroczysta sesja Sejmiku dobiegła końca, a zatem
zamykam uroczystą sesję Sejmiku
Województwa Lubuskiego. Dziękuję Radnym, Parlamentarzystom, gościom
oraz wszystkim obecnym za udział. Zapraszam
Państwa na otwarcie Parku Technologii Kosmicznych
oraz słodki poczęstunek i obiad.
Chciałbym jeszcze tylko przekazać informacje, że
następną zwykłą, zwyczajną sesję planuję,
planuję, bo jeszcze mamy niektóre sprawy do dogrania na 9 października.
Dziękuję bardzo.